‘Demonische dreiging van een gestoorde geest’
De donkere kamers van de menselijke geest zijn niet alleen voer
voor psychologen, maar zijn doorheen de eeuwen ook steeds in
allerlei kunstuitingen opgedoken als een dankbaar en
onuitputtelijk thema. Misschien omdat we onze kleine kantjes ten
opzichte van al die gedrochten van de psyche wat kunnen
relativeren. Misschien omdat het slechte toch die
onweerstaanbare aantrekkingskracht blijft hebben. Wie zal het
zeggen? Feit is dat psychopaten, seriemoordenaars, verkrachters
en andere rare snuiters met regelmaat van de klok opduiken in de
literatuur en in navolging daarvan ook vaak in film. ‘Top of the
bill’ blijft in dat genre voor veel cinefielen ‘Silence of the
lambs’, het meesterwerk van regisseur Jonathan Demmes met een
sublieme Anthony Hopkins in de rol van de gruwelijke Hannibal
Lector. U herinnert zich vast de te snijden spanning tussen
special agent Clarice Sterling (toen schitterend vertolkt door
Jodie Foster) en psychopaat van dienst, Hannibal Lector…
Dat dit verhaal niet het eerste, maar wel het tweede deel was
van een trilogie, speelde op het moment van de release van ‘The
Silence of the lambs’ maar weinig rol. Velen onder ons hebben
het nooit geweten. De verfilming van Thomas Harris’ tweede boek
rond het gruwelijke personage Hannibal Lector was meteen een
schot in de roos. Het duurde dan ook even vooraleer iemand zich
waagde aan het vervolg. Maar toch … Vorig jaar verscheen ‘Hannibal’,
‘Silence of the lambs – part two’. Hopkins bleef in zijn rol,
maar na zoveel jaar wachten liet Jodie Foster verstek gaan voor
de tweede prent en nam het van haar over. Gedurfd, en zeker van
commentaar, maar het resultaat stond er desalniettemin. Opnieuw
liet Hannibal zich van zijn beste en gevaarlijkste kant zien en
wie zich ‘The silence’ nog herinnerde kreeeg af en toe wat
bovenop het verhaal. Diegene die de eerste film wel goed vonden,
maar - ach, hoe zat dat ook al weer? – hadden de neiging de film
af te doen als ‘niet zo goed als de eerste’. Een veel gehoord
commentaar. Je moet haast gek zijn om met zo’n voorgeschiedenis
nog aan het derde deel (of zal ik zeggen het eerste?) te
beginnen. Brett Ratner vond wellicht dat alle goede dingen uit
drie bestaan, net zoals de trilogie van Harris (1981) en ging
dapper aan de slag met ‘Red Dragon’, de prelude op de eerder
genoemde films. En het resultaat mag er zijn. Of dat ligt aan
het ijzersterke scenario, een zo mogelijk nog betere Anthony
Hopkins, (voor deze gelegenheid geflankeerd door Edward Norton,
in de rol van FBI rechercheur Will Graham) of aan de regie van
Ratner wil ik nog in het midden laten. Feit is dat deze film,
net als de andere, los ervan kan worden bekeken, maar dat aan
het eind ervan de cirkel mooi rond is. Misschien een ideetje
voor een koude winternamiddag om ze alledrie na elkaar te zien.
Bij wijze van vergelijking. Ieder zijn stijl en accenten, dat
wel, maar finaal blijft het verhaal toch overeind en zit in elk
van de prenten dat beetje gruwel dat onder je vel gaat zitten.
De confrontatie met Satan, zo je wil. Of in het geval van ‘Red
Dragon’ met de zevenkoppige vuurrode draak uit de de Apocalyps,
die psychopaat Francis Dolarhyde (Ralph Fiennes), alias ‘The
Tooth Fairy’, inspireert om gruwelijke moorden te begaan. Het
kwaad moet worden bestraft en inspector Graham zoekt Hannibal
Lector (Dolarhydes idool) op om zijn ziekelijke geest te lenen
in de hoop de ‘Tooth Fairy’ te kunnen begrijpen en te vatten. De
dubieuze relatie die hierdoor ontstaat tussen Lector en Graham,
vonden we al eerder bij de dames terug. Blijkbaar is deze
aantrekking geslachtoverschrijdend. Er is alweer iets tussen
beide, maar wat? Bewondering? Angst? Gelijke zielen of
uitersten? En dat ingrediënt precies creeërt dat rusteloze
gevoel dat je bevangt van bij de openingssequens tot op het
einde van deze trilogie. Bonus in het verhaal is zeker en vast
de on(be)grijpbare Hannibal Lector, die tegelijk zo verfijnd en
geleerd is en anderzijds barbaars van het ergste soort. Een
dodelijke combinatie, zo blijkt. Voor zijn slachtoffers en de
rechercheurs Sterling en Graham. En dat brengt ons weer bij het
uitgangspunt: de donkere kamers van de menselijke geest. Harry
Potters ‘Geheime kamer’ is hiermee vergeleken klein bier. Want
hoe afstotelijk ook, dit is echt. De menselijke geest kan een
loopje nemen met ons en zo verbasteren dat de term ‘mens’
misschien niet meer van toepassing is, hoe aangenaam in de
omgang (op het eerste gezicht) ook. U weze gewaarschuwd! |
