 |
30 09 2003 Regie:
Scenario:
Vertolking:
Fotografie:
Montage:
Muziek: |
Michael Moore
Michael Moore
Geïnterviewden, Michael Moore, Charlton Heston e.a.
Brian Danitz, Michael McDonough
Kurt Enghfehr, T. Woody Richman
Jeff Gibbs
|
 |
‘Profits before humanity’
‘Are we a nation of gun nuts or just nuts’ ? Dat vraagt
Oscarwinnaar Michael Moore zich af in deze aangrijpende
documentaire waarin hij de geweldcultuur van zijn land
onderzoekt en peilt naar de waarheid achter de ‘American Dream
of Freedom and Liberty’. De regisseur maakte zijn film naar
aanleiding van de dodelijke schietpartij in Columbine Highschool,
Littleton (Colorado), waarvan hijzelf oud-leerling is. Bovendien
is Moore zélf een bekend lid van de ‘National Rifle Association’
die het vrij privé-bezit van wapens verdedigt, de
cowboy-mentaliteit getrouw. Deze tegenstelling maakt de film in
opzet en uitwerking des te boeiender. Want geweld staat niet
meteen gelijk met wapenbezit : het gebruik ervan wordt er alleen
maar directer door, dikwijls ondoordacht, veelal instinctief : ‘
de gelegenheid maakt de dief ’, niet ?
‘The Far West’ staat immers dichter bij ons dan we denken :
verstedelijking, overconcentratie van verschillende
bevolkingsgroepen in onoverzichtelijke agglomeraties met veel
kansarmoede zijn oorzaken van onrust, ontevredenheid en angst.
Conflicten, straatgeweld, aanrandingen verkleuren het dagelijks
leven. Bieden wapens dan de oplossing ? Vast niet.
Daarom maakte Michael Moore zijn film. Kwestie van even een stuk
zelfgenoegzaamheid en welvaartsillusie te doorprikken en de
puntjes op de ‘i’ te zetten : mensen zijn belangrijk, altijd en
overal. Zonder meer. Kan iedereen zomaar het recht in eigen
handen nemen, als, volgens sommigen, ‘nood wet breekt’ ? Is
eigen gelijk (?) de enige norm ? Toen de jongerenmoord in
Columbine Highschool in Littleton (Colorado) ongeneesbare wonden
sloeg, was Michael Moore net bezig met een satirische reportage
over een school waar tieners een scherpschuttersopleiding kregen
! Verdwazing is geen alleenstaand feit.
Michael Moore wil weten waarom de ‘zoektocht naar geluk’
ontaardt in een gewelddadige samenleving. Zijn documentaire is
tegelijk een satire en een aanklacht. De sprekende beelden en
interviews zijn dikwijls grappig, soms schrijnend, maar altijd
onthullend. Zijn kalme doortastendheid is een waarborg voor de
ernst van zijn opzet. Het bezoek van twee Columbine-slachtoffers
aan de ‘supermarket’ en de beginsequens in de bank blijven
pareltjes. Ook de ontmoeting met Charlton Heston (
hoofdrolspeler in ‘Mozes’, ‘Ben Hur’ e. a. spektakelfilms)
blijft nazinderen.
In weerwil van de commerciële belangen die zelfs wapenhandel
vrijpleiten, blijft Moore opvallend nuchter in zijn analyse van
de motieven van sommige verdedigers van vrije wapendracht en
geweldpleging. Het internet geeft zelfs recepten vrij voor
aanmaak van bommen en uitleg bij vernietigingstechnieken : van
een vrije markt gesproken ! “BOWLING FOR COLUMBINE” stelt
terecht vragen bij deze vrije val van een maatschappij die de
kiemen van zijn eigen ondergang , in alle vrijheid, onbeheerst
laat gedijen. ‘A Touch of Evil’ ? En waarom is dat het geval in
de USA en niet in Canada ? Waarom is geweld ‘entertainment’ dat
soms als een heldendaad aangevoeld wordt ?
“BOWLING FOR COLUMBINE” is een aangrijpende film die de ogen
opent voor een werkelijkheid die we nooit vermoeden : ‘killing
is selling’. En wie raakt aan de verkoop vormt een bedreiging
voor de economie : ‘Profits before humanity” ? Michael Moore
levert een ijzersterke film af : onontkoombaar, maar waar. Een
kei van een documentaire. Niet te missen. Oprecht en grappig.
Menselijk en onvergetelijk. Zijn Oscar overwaard.
|
|
