 |
07 10 2003 Regie:
Scenario:
Vertolking:
Fotografie:
Montage:
Muziek: |
Archero Manas
Archero Manas
Juan José Ballestra, Manuel Moron, Pablo Galan, Alberto Jimenez,
Ana Wagener
Juan Carlos Gomez
Nacho Ruiz Capillas
Eduardo Arbide
|
 |
‘Op zoek naar nestwarmte’
Een film over kinderen is niet altijd een film voor kinderen.
Dat bewijst het pakkend filmdebuut van de Spaanse regisseur
Achero Manas die in zijn opmerkelijk sociaal portret vragen
stelt over een verborgen leed dat sporen nalaat. Manas richt
zijn camera op de thuissituatie en levensomstandigheden van de
12-jarige Pablo, bijgenaamd ‘El Bola’, ‘het Balletje’. Ondanks
zijn naturlijke charme zit een en ander deze knaap constant
dwars, al weigert de cineast de reden ervan aan te geven. Om het
gedrag van ‘de kleine’ beter te begrijpen, nodigt de regisseur
de kijker uit zelf het dagelijks leventje van ‘El Bola’ te
volgen.
En dat is niet meteen een droomleventje. Introvert, schuchter en
wantrouwig, legt hij moeilijk contact met kinderen van zijn
leeftijd. Pablo zit dikwijls verstild te mijmeren, speelt
voortdurend met een balletje en is dikwijls alleen.
Druppelsgewijs vernemen we het geheim waaronder de jongen gebukt
gaat. Zijn vader is voor het oog van de wereld een minzame
winkelier maar thuis is hij een verbitterde tiran. Waarom ? Nog
een geluk dat hij Alfredo ontmoet, een vriendje waarmee hij goed
kan opschieten. De ouders van Alfredo zijn overigens keitof,
vindt hij : Pablo voelt de huiselijke sfeer bij Alfredo als een
warm nest aan, heel anders dan in het besloten appartement
thuis. Daar ligt de sleutel van zijn vermeende schuchterheid en
zijn wantrouwen tegenover volwassenen. Een verdoken pijn lijkt
zijn reacties amper te verklaren. Wat er werkelijk gebeurt, is
niet van meet af aan duidelijk. Ook niet voor de bezorgde ouders
van zijn vriendje Alfredo, die evenwel onmiddellijk ingrijpen
als ze vermoeden wat de oorzaak is van Pablo’s geslotenheid.
De filmtitel en de thuissituatie van Pablo worden pas laat in de
film verklaard : kindermishandeling is niet meteen een trofee
waar men mee uitpakt. Uit recent onderzoek blijkt dat
kindermishandeling, fysisch en psychisch, een blijvend
maatschappelijk probleem is. Minstens 1,5 % van alle kinderen
zou er het slachtoffer van zijn. Het is dan ook positief dat de
begrijpende houding van Alfredo’s ouders en hun initiatief om
Pablo intussen wat menselijke warmte te geven en een stuk
normale ontspanning, de weg vrijmaken voor een voorlopig
resultaat dat een uiteindelijke situatieverbetering suggereert.
Dankzij het engagement van Alfredo’s vader, vindt Pablo zelfs de
kracht om in opstand te komen tegen zijn situatie. Een positieve
eindnoot ? Niet helemaal want de regisseur laat niet na om een
kritische vraag te stellen bij het altruïsme van Alfredo’s
vader. Hoe Pablo door deze ervaringen getekend (‘tattooed’) zal
blijven, is een open vraag.
‘EL BOLA’ brengt de bevestiging dat de Spaanse cinema nog lang
niet opgedroogd is. Integendeel. Steeds weer duiken jonge
regisseurs op die het aandurven dringende menselijke
probleemsituaties aan de kaak te stellen . Hun directe filmstijl
is wars van franjes maar laat ruimte voor een positieve
instelling die vraagt om bevestiging in de alledaagse realiteit.
Hun nobele drijfveer verleidt hen nooit tot makkelijke
oplossingen. Veel belangrijker is het de kijker te beroeren en
te ontroeren door een eerlijke aanpak die filmisch sterk
aangrijpt en je niet meer loslaat.
’EL BOLA’ groeit dan ook uit tot een fijnzinnig document dat,
zonder te vervallen in valse retoriek, onze aandacht vestigt op
een delicaat maatschappelijk probleem, een blinde vlek die
dringend bespreekbaar moet worden.
Toch wordt de sfeer in de film meer bepaald door menselijke
warmte en waardigheid dan door geweld en onrecht. Alles wordt
zonder enige vorm van sensatie gebracht. Treffend hierbij zijn
de acteursprestaties van de twee jongeren. Zij spelen met een
zelden geziene naturel en weten je met hun ingehouden charme in
de ban te houden. Het is echter de aartsmoeilijke rol van de
tirannieke vader die een meerwaarde aan de film geeft. Dankzij
heel veel vaklectuur en een groot aantal contacten met
welzijnswerkers, slachtoffers,… is de acteur Manuel MORON erin
geslaagd van de vader geen gevoelloze bullebak te maken maar
veeleer een getormenteerd man van vlees en bloed met een
persoonlijke en emotionele historiek. “Niet onbelangrijk is dat
ik me heb geïnspireerd op de persoonlijke ervaringen van mensen
uit mijn onmiddellijke omgeving. Uit hun doorleefde verhalen
puurde ik de kracht om mijn personage gestalte te geven.”
EL BOLA’ is niet zomaar een filmpje, het is cinema die sociale
situaties bevraagt, omdat mensen belangrijk zijn. Kinderen het
gelag laten betalen van volwassenen die met hun problemen niet
overweg kunnen, hen zonder geborgenheid, onbeschermd en alleen
de wereld insturen omdat het in het gezin niet meer te harden
valt, is niet meteen een populair gegeven. Het is wel een veelal
onbesproken situatie die vraagt om oplossingen. Dringend. In de
geest van de sociaal gëengegeerde films die ook de grootheid
uitmaakten van het Italiaanse naoorlogse Neo-realisme, en o.a.
‘ROSIE’ bij ons, verwoordt ‘EL BOLA’ een hartekreet naar
nestwarmte en liefdevolle opvang waarvan vele kinderen vaak
verstoken blijven. Pure cinema, met een hart. Broodnodig.
Pakkend. Beklijvend en louterend. Eerlijk en humaan, zonder
opsmuk. Een filmische uitnodiging om essenties te laten voorgaan
op bijkomstigheden. Niet te missen. Sereen, evenwichtig en
oprecht bezorgt deze ontroerende ‘ EL BOLA’ je een krop in de
keel. Het is de verdienste van de regisseur dat hij de delicate
problematiek op een subtiele manier behandelt. De film werd
terecht bekroond met tal van prijzen waaronder een aantal
“Goya’s” (de Spaanse Oscars) in eigen land en op zowat alle
internatonale filmfestivals. Als ontroerende opening laten we je
even mijmeren bij het onovertroffen ‘FATHER AND DAUGHTER’, de
kortfilm van Willem Thyssen die, oververdiend, een Oscar won :
ontroering gewaarborgd. Pure cinema- kunst. Onvergetelijk. Net
als ‘EL BOLA’, kleinschalig maar een absolute aanrader. |
|
