 |
18 11 2003 Regie:
Scenario:
Vertolking:
Fotografie:
Montage:
Muziek: |
| YI YI |
China-Japan |
2001 |
173' |
Edward Yang
Edward Yang
Wu Nien-jen, Elaine Jin, Issey Ogata, Kelly Lee, Jonathan Chan
Yang Wei-han
Chen bo-wen
Peng Kai-li
|
 |
‘Leven en laten leven’
De laatste jaren krijgen we heel wat kwalitatief hoogstaande
films uit Azië te zien. Zelfs Filmclub Zottegem mocht enkele
Japanse, Chinese of Taiwanese pareltjes verwelkomen die
uitblonken door diepmenselijke waarden. Edward YANG, de
regisseur van Yi Yi is de leidinggevende figuur van de Taiwanese
“nouvelle vague”. Geschoold in de Verenigde Staten, realiseert
hij met zijn onafhankelijke productiemaatschappij film- en
theaterprojecten en is hij betrokken bij
multimedia-experimenten. In zijn werk gaat hij op zoek naar de
identiteit van het hedendaagse Taiwan dat heen en weer
geslingerd wordt tussen traditie en moderniteit. Yi Yi, zijn
zevende langspeelfilm, werd op het Festival van Cannes 2000
bekroond met de prijs van de beste regie (de Gouden Palm ging
naar Dancer in the Dark) ; een troostprijs voor een grootse en
tegelijk intieme film. De film vertelt een doodgewoon
levensverhaal dat zich ontspint rond een complexe
familiekroniek. De familie, een traditioneel gegeven in de
Chinese cinema, is voor de regisseur de ideale vertrekbasis voor
een weergave van een “tranche de vie”, vol filosofische
mijmeringen over het leven zoals het is, met zijn romantische en
dramatische momenten, over de mens in al zijn grootsheid maar
ook met zijn zwakheden en tekortkomingen. Kortom, een universele
film die toont dat de mensen in Taiwan met dezelfde vragen en
problemen geconfronteerd worden als wij in het Westen.
Wij volgen er de lotgevallen van drie verschillende generaties
van een Taiwanese familie die samenkomen naar aanleiding van een
geboorte, een huwelijk en een overlijden. We slaan het fotoalbum
open bij het huwelijk van een familielid. Een aantal
gebeurtenissen komt het feest echter verstoren. De grootmoeder
bijvoorbeeld krijgt een beroerte en zal nooit meer uit de coma
ontwaken. Tijdens de daaropvolgende weken krijgen alle
familieleden het fel te verduren. We belichten er een paar van.
De moeder krijgt een zenuwinzinking en vlucht in een sekte. De
dochter leert wat liefdesverdriet is en verzeilt in morele
verwarring bij de keuze tussen goed en kwaad. Ny, de vader van
het gezin, moet naar Japan om er nieuwe software-investeerders
te zoeken opdat zijn computerbedrijf niet failliet zou gaan.
Daar ontmoet hij zijn oude jeugdliefde waardoor hij zijn in
gewoontes vastgeroest bestaan in vraag gaat stellen. Krijgt de
hartstochtelijke romance een nieuwe kans? En dan is er nog het
lieftallige zoontje Yang dat op zoek gaat naar de vraag : hoe
kan je iets weten wanneer je het niet ziet? Daarom fotografeert
hij de achterkant van de mensen hun hoofd om hun te tonen wat
zij zelf niet zien. Dat is precies wat ook de cineast op een
fijnzinnige wijze doet. Hij probeert de andere kant van de
waarheid te tonen.
Yi Yi betekent letterlijk “Een Een”, wat persoonlijkheid
betekent en de film kreeg van de regisseur “A one and a two” mee
als Engelse titel omdat jazzmusici hun improvisaties zo
beginnen. De film doet inderdaad aan jazz denken. De regisseur
pint zich niet vast op één personage maar dwarrelt op een
speelse manier van het ene personage naar het andere. Ook de
verschillende decors glijden bijna op een jazztoontje in elkaar.
Het is de kunst van de regisseur dat hij deze complexe
narratieve structuur kan laten overkomen als simpel en
vanzelfsprekend, terwijl het dat helemaal niet is. Het vraagt
ook een enorme beheersing om de verschillende verhaallijnen op
een schijnbaar ongekunstelde manier door elkaar te vlechten.
De rijkdom van de film schuilt in de details, in de geduldige
observatie van personen, zaken en situaties. Eenvoudig en
fijnzinnig weet de regisseur de gevoelens en de gedachten van de
personages in te vullen. Anderzijds heb je als toe-schouwer ook
vaak de indruk naar een schilderij te kijken waarbij je
verschillende beelden tegelijk moet interpreteren van zo lang
mogelijk ononderbroken totaalopnamen. Maar door het trage tempo
krijg je de kans je in het leven van de personages te verdiepen
zonder beïnvloed te worden door enige emotionele manipulatie.
Eens je je laat betoveren door dit verrukkelijk spel is je een
unieke kijkervaring verzekerd. En als de 175 minuten voorbij
zijn heb je dan ook iets ge-zien dat je onmogelijk meteen van je
af kunt schudden. Een prachtige mozaïek van rake portretten van
mensen die het hoofd boven water trachten te houden tijdens de
grote en kleine drama’s van het bestaan, geconfronteerd met een
wan-kele economie in een hoogtechnologische samenleving. Kortom,
het gewone leven van vreugde en droefheid, liefde en dood, droom
en werkelijkheid, hoop en ontgoocheling. Dat projecteert de
regisseur op de achtergrond van de grootstad Taipei en de
Taiwanese samenleving, waar eeuwenoude Chinese tradities
verstrengeld zitten met een door de Amerikaanse “Way of Life”
beïnvloede levenswijze.
De personages, geconfronteerd met twijfels, vragen, onzekerheden
en persoonlijke crisissen, maken een balans op van hun leven en
peilen naar de zin ervan. Hoe zij dat doen wordt bepaald door
hun leeftijd, levenssituatie en omgeving. Mettertijd leren ze
inzien dat het leven iets kostbaars is en wat hun situatie ook
moge zijn, zij dit leven moeten koeste-ren, de wijze woorden van
het jongetje indachtig. Het is opvallend hoe deze voldragen,
ingetogen en meditatieve film inspirerende wijsheid,
warmmenselijkheid en sereniteit uitstraalt, zonder zwaarmoedig
of pessimistisch te worden. De regisseur filmt sober, tactvol en
geraffineerd. De eenvoud en natuurlijkheid die de film kenmerken
zijn de vrucht van zijn kunnen en vindingrijkheid, beheersing en
inzicht. Zo slaagt hij er in de filmtoeschouwer op een
ongekunstelde manier intens te doen meeleven. Ondanks de typisch
Taiwanese aspecten heeft de film een onmiskenbaar universele
betekenis. ‘Yi Yi’ is eenvoudige en toch grootse, innemende
cinema, helder en mysterieus tegelijkertijd. Een meesterwerk ! |
|
