.: 2003-2004  Deel 2 :.

My Beautiful Laundrette, The Van, The Snapper, Dangerous Liaisons, Mary Reilly en High Fidelity zijn slechts een greep uit het rijke oeuvre van de Brit Stephen Frears, die zowel in Hollywood als thuis, in Engeland, films maakt. In zijn Britse films kiest hij de kant van minderheden, mensen die zich staande houden in een wereld vol vooroordelen.
Okwe (Chiwetel Ejiofor te zien in o.a. Amistad) is een illegale immigrant die in Londen werkt als taxichauffeur én als nachtportier in een hotel. Tijdens een nachtelijke inspectie doet hij in één van de kamers een gruwelijke ontdekking. Dat is aanleiding voor een stroom van gebeurtenissen, waarbij hij ook de jonge, eveneens illegale Senay (Audrey Tautou; bekend van haar prachtige rol in Le Fabuleux Destin d'Amélie Poulain) meesleept in de problemen. Samen komen ze voor dilemma's te staan die hun bestaan in Engeland zeer onzeker maken.

Van sommige films weet u best zo weinig mogelijk en Dirty Pretty Things is er zo een.
Achteraf is het goed te weten dat in deze film 2 zwaarbeladen maatschappelijke onderwerpen aan bod komen, wantoestanden waarvan iedereen op de hoogte is, maar die we met z’n allen liefst verdringen: de problematiek van de illegalen en de verschrikking van de organenhandel.
In Engeland, waar het verhaal zich afspeelt, leven naar schatting zeshonderdduizend illegalen, waarvan vele tienduizenden in Londen. Honderden restaurants, cafés, wasserettes, winkels en kledingateliers zouden hun deuren moeten sluiten als illegalen massaal vertrokken. Ook zouden de huizen van bemiddelde Engelsen in stofnesten veranderen als alle illegale hulpen in de huishouding het voor gezien hielden. Hun leven is verre van aangenaam. Ze werken hard voor vaak extreem lage lonen, kunnen geen beroep doen op sociale regelingen en lopen altijd het risico te worden opgepakt. Illegalen leven in de marge van de samenleving, maar niettemin hebben vele duizenden
gelukszoekers uit de derde wereld alles, zelfs hun leven, veil om naar het Westen te komen en vervolgens in Groot-Brittannië binnen te geraken. Controle is er uiterst moeilijk omdat de Britten geen identiteitskaarten hebben.

Dirty pretty things is gebouwd rond de gedachte dat er een ijzeren gordijn loopt tussen een bovenwereld, waar goedgeklede mensen een fijn leven leiden, en een onzichtbare onderwereld, die wordt bevolkt door kansloze, armoedige illegalen. Tussen de twee werelden is weinig contact, omdat de bovenwereld blind is voor de ellende in de onderwereld. Men buit illegale immigranten uit, maar wil het niet weten. Alleen een louche hotelmanager (Sergi López, de Spaans-Franse ster uit “Harry, un ami qui vous veut du bien”) verkeert in beide werelden: in de zichtbare wereld is hij een keurige bedrijfsleider, in de onderwereld is hij een in menselijke organen handelende crimineel. Illegale immigranten zijn in zijn jacht op menselijke onderdelen een gemakkelijke prooi. De armoedzaaiers willen voor een paar duizend pond best in hun lichaam laten snijden. Ze hebben geen keuze als ze willen overleven. De louche hotelmanager hoeft als poortwachter van de hel alleen maar geduldig te wachten, want vele immigranten belanden ooit berooid en uitgeput op de bodem van de Londense samenleving.

Frears suggereert dat wij, in de bovenwereld, een perverse wereld gecreëerd hebben. Wij leven in rijkdom omdat we een kaste van illegale immigranten voor ons laten kruipen. Dat we net doen of we dat niet weten maakt ons dubbel pervers. We worden hoogstens af en toe even verstoord, in het ergste geval emotioneel geraakt wanneer enkele sukkelaars in een container stikken of doodvriezen. Maar vrij snel is gaan we weer over tot de orde van de dag… In de film wordt het verschil tussen de boven- en onderwereld duidelijk geaccentueerd: groezelige, duistere kleuren voor de illegale immigrantenwereld, heldere kleuren voor de bovenwereld.
Het 2e thema, de handel in menselijke organen, is zo mogelijk nog huiveringwekkender. Zoals zo vaak het geval is haalt de realiteit niet enkel de filmfictie in, maar overtreft ze
ruimschoots. Half december 2003 stond in een bericht in de Standaard te lezen dat in Brazilië en Zuid-Afrika 13 mensen gearresteerd waren voor de illegale handel in nieren. De nieren werden tegen betaling (6000 à 10.000 dollar) “geoogst” bij arme mensen en
voor 120.000 dollar verkocht aan rijke patiënten. Enkele arme Brazilianen uit Recife waren voor 13.000 dollar naar Durban gevlogen om daar een nier af te staan die bestemd was voor rijke Irakezen. Zij wisten wat hen te wachten stond, maar een onder zoek in de Indiase Punjab naar 2000 twijfelachtige transplantaties toonde aan dat meerdere donoren dachten dat ze gewoon bloed gingen geven. Zij kregen slechts een goeie 1000 dollar… Transplantatietoerisme is ook in Europa een groeiend probleem.

Wilt u nog enkele andere onthutsende cijfers?

• 96 procent van de donors stond een nier af uit financiële overwegingen;

• driekwart van de donors bleef ook na de verkoop in de schulden steken. Ze zeiden
  bijna zonder uitzondering dat hun gezondheid achteruit was gegaan;

• in Engeland, dat vaak te maken krijgt met de gevolgen van illegale transplantaties,
  bleek dat op 12 transplantatiecentra 29 patiënten hun nier in het buitenland hadden
  gehaald. Meer dan de helft van die nieren begaf het, één derde van die patiënten
  stierf.

Kortom: de realiteit is gruwelijk maar dankzij een intelligent scenario, meeslepende acteerprestaties en vloeiend camerawerk verpakt Frears het schokkende actuele thema in een originele film, die ergens zweeft tussen thriller, romance, satire en sociale aanklacht. Gelukkig houdt Frears meestal de toon licht, en overwint de warmte van de personages het altijd van de grauwheid van hun bestaan.
Met Dirty Pretty Things wordt u een mooie filmervaring rijker.