|
Met deze wereldhit, in China en het Verre Oosten goed voor 3
miljard kijkers, levert de ‘bad boy’ van de Chinese film een
zeldzaam prachtige film af, geënt op tradities, kunst en
legen-darische verhalen met universele betekenis. Zhang Yimou
verbaasde eerder de westerse filmliefhebber met pareltjes zoals
‘’Het Rode Korenveld’, ‘Ju Dou’, ‘Raise the Red Lanterns’, ‘The
story of Qiu Ju’, ‘To Live’, ‘Shangai Triad’, ‘The Road Home’ en
‘Not One Less’. Sinds het wereldsucces van Oscarwinnaar
‘Crouching Tiger, Hidden Dragon’ en van ‘The Matrix’ ruilt
Amerika zijn ego-gerichte revolverhelden in voor
Zen-zwaardvechters die staan voor een heel wat positievere
inzet. De erecode en het ideaal van de ‘Samouraï’ stoelen op
‘zachte’ waarden zoals moed, eerlijkheid, hoffelijkheid, eer,
mededogen, trouw en oprechtheid. Sinds ‘Star Wars’, ‘The Jedi’
en ‘Ghost Dog’ was de kruisbestuiving tussen Oost en West een
beetje stilgevallen. Nu geven Tarantino met ‘Kill Bill’, Kitano
met ‘Zatoichi’ en Yimou met deze unieke ‘Hero’ de trend weer
voeding. Zou het kunnen dat Hollywood inhoudsloos geworden is en
enige ideeën sprokkelt in epische verhalen die actie aan inhoud
paren, tempo aan bezinning, kleurenrijkdom aan ideeën ?
Steeds weer duikt de Japanse filmgrootmeester Akira Kurosawa op
als referentie. ‘Hero’ situeert zich, net als ‘Rashomon’,
‘Kagemusha’ en ‘Ran’, op de vooravond van het eerste keizerrijk,
het begin van de Qin-dynatie. Eén van de zeven oorlogvoerende
koningen, Qin, de latere keizer en bouwheer van de Chinese Muur,
wordt, in zijn strijd om de heerschappij, belaagd door
huurdoders, in opdracht van de zwakkere, concurrerende koningen.
Zhang Yimou hanteert, net als Kurosawa, flashbacks, vertraagde
of versnelde beelden en kleurgecodeerde groepen om een feit te
vertellen in verschillende versies waarin waarheid en leugen,
fictie en werkelijkheid mekaar in gezonde twijfel houden. Yimou
zet zijn omgeving in ‘rode’ gloed wanneer de verbeelding de
realiteit verkleurt. Hij gebruikt ‘blauwe’ kleuren om de
subjectieve interpretatie van de vertelling te duiden, ‘wit’ als
waarheid en zuiverheid opduiken, ‘groen’ voor ogenblikken van
verlichting en vrede. ‘Hero’ groeit zo uit tot een adembenemende
kleurensymfonie die het verhaal draagt en voortstuwt.
Deze prachtfilm biedt niet alleen een uitzonderlijk visueel
spektakel via regie, decors, kledij, interieurs, kleurgebruik en
natuurscènes, maar geeft betekenis aan een veeleisende
machtsstrijd die universele waarden met hun ontwaarding
confronteert. En vermits in de Oosterse mentaliteit en
Zen-gedachten de geest heel wat sterker is dan het lichaam en
intelligentie het haalt van brute kracht, worden sommige
gevechtsscènes uitgewerkt als een luchtballet : omdat de geest
ontstijgt aan de zwaartekracht en een fenomenale energie
vrijmaakt bij de snelheid van uitvoering, worden de illusie van
‘multiplicity’ (de gave om her en der onverwacht op te duiken op
verschillende plaatsen), de rituelen en verdedigingstechnieken
in ‘martial arts’ (o.a. Kung Fu) gedragen door eindeloze
discipline, geestelijke oefening, staalharde concentratie en
intense motivatie.
‘Hero’ schetst, in unieke beelden van ongeziene schoonheid, de
boeiende strijd tussen goed en kwaad, traditie en politiek
realisme, mythe en werkelijkheid. In feite verbeeldt de
regisseur de tegenstelling tussen verstand en emoties, tussen
man en vrouw als dragers van gezond ver-stand of sterke emoties
die, soms tot ter dood, worden beleefd in onderlinge dialogen en
strijdtaferelen die, naast poëtische dansen, bezinning brengen
na de actie.
Zhang Yimou’s jongste film is een pakkende, zeldzaam boeiende
vertelling, gevat in onwaarschijnlijk mooie beelden die kracht
en ritme geven aan het eeuwig verhaal over waarheid en leugen
bij mensen op het scherp van de snede. Het is meteen een
uitnodiging om even de daadkracht van overtuigingen te toetsen
aan de zin voor realisme tijdens ‘het leven dat sommigen
dromen’. Alleen de suggestie dat het algemeen belang het
individuele overstijgt, roept minder fraaie herinneringen op aan
wat alleenheersers ‘normaal’ vinden : verknechting i.p.v.
bevrijding, steeds weer in naam van ideologieën die mensen
zelden erkenden in hun diepste ‘ik’, hun ‘mens-zijn.’ ‘We don’t
need an other hero’ is niet alleen een lied dat de wereld
rondging, liefst wel een universeel verlangen. ‘Hero’ is dan
ook, op alle vlakken, een parel die je niet mag missen ! |
