|
Nachtmerries komen in soorten en maten. En sommige zijn geen
bedrog. Die van de jeugdige Dave Boyle (Tim Robbins) vindt
plaats op klaarlichte dag, wanneer hij met zijn vriendjes Jimmy
Markum (Sean Penn) en Sean Devine (Kevin Bacon) op straat aan
het ravotten is. De schuchtere Dave wordt door een man in
uniform verplicht in te stappen en mee te komen naar het bureau.
De rit leidt evenwel naar een donkere schuur, waar het knaapje
voor het leven gemerkt wordt. Met deze mokerslag opent Clint
Eastwood Mystic river, zijn 26ste film als regisseur en één van
zijn beste films ooit. Het is een gitzwart noodlotsdrama
(gebaseerd op een roman van Dennis Lehane), dat zich afspeelt in
een oude volkswijk van Boston, een
stad die a.h.w. zelf een personage is in de film. Deze stad
wordt in twee gedeeld door de
rivier en verbonden door de Mystic River Bridge.
De drie oude buurtvrienden verliezen elkaar uit het oog maar 25
jaar later brengt het lot hen weer bij elkaar. Met pijn in het
hart denken de drie mannen regelmatig terug aan de dag uit hun
jeugd die hun leven voorgoed veranderde, maar de complexe en
pijnlijke situatie waarin ze zijn herenigd doet hen het ergste
vermoeden. Over elkaar en over de afloop.
In Mystic River komen de drie hoofdrolspelers uitvoerig aan bod.
Ze delen een verschrikkelijke ervaring, maar zijn -los van
elkaar- alledrie aangetast en staan alles behalve gelukkig en
voldaan in het leven. In veel minder belangrijke mate spelen
Annabeth Markum (Laura Linney), Celeste Boyle (Marcia Gay
Harden) en Sean's partner Whitey Powers (Laurence "Morpheus"
Fishburne) een rol in het complexe geheel. Stuk voor stuk worden
de karakters diepgaand uitgewerkt. Alles bij Lehane draait om
personages. Personage is actie, plot is niets meer dan een
platform waarop je ze ziet handelen. Deze film kan dan ook
rekenen op een supercast. Acteurs staan namelijk in de rij om
met Clint Eastwood samen te werken. De inmiddels 73-jarige
regisseur heeft ze voor het uitzoeken, en kiest dan niet de
minste. Van de zes grote namen hebben er vijf een of meerdere
Oscarnominaties op zak. Kevin Bacon is de enige die een
dergelijke waardering nog ontbeert. Sean Penn is geweldig als de
vader wiens hart wordt verscheurd door het grote verlies,
zinnend op wraak. Tim Robbins is ontroerend als getraumatiseerde
dertiger wiens leven op een dood spoor is belandt. En Kevin
Bacon is formidabel als de vriend die het slechte nieuws brengt,
een eenzame en verbitterde detective die het verschrikkelijk
vindt zijn oude vrienden in deze situatie weer terug te zien.
Penn, Robbins en Bacon zijn feilloos gecast en verenigen zich
als bloodbroeders in deze nu al bijna klassieke dodendans. De
rol van Laurence Fishburne als Sean's sidekick zorgt af en toe
voor wat relativerende humor. De twee dames, Oscarwinnares
Marcia Gay Harden en Laura Linney, ondersteunen de intrigerende
hoofdrolspelers.
Mystic River bevat elementen van een 'whodunit' maar vervalt
nooit in het louter tonen
van actie of politieprocedures. Eastwood richt zijn aandacht
vooral op het milieu, het karakter en de motivatie van zijn
personages en kiest op cruciale momenten voor symbolische
camerastandpunten : beelden vanuit de lucht, vogelperspectief,
travellings over de rivier naar de Black Emerald Bar (die een
voorbode zijn voor wat komen gaat) en fade-outs die als visuele
metaforen aangeven dat het licht uitdooft in de levens van de
protagonisten.
Het verhaal is moreel complex en levert nooit de gebruikelijke
antwoorden; iedereen is
beschadigd door het verleden en balanceert op de grens van goed
en kwaad.De traumatische erfenis van (seksueel) geweld, de
drama’s die het gevolg zijn van irrationele mentale
kortsluitingen. De onderliggende angst voor eenzaamheid maken
van de personages tragische figuren. Mystic River is dan ook een
Griekse tragedie waarin Eastwood de door Hollywood opgedrongen
mythe doorprikt dat je als mens alles kan doen, dat je je eigen
lot kan bepalen. Mystic River maakt duidelijk dat je
verantwoordelijkheden draagt en invloed op je eigen leven hebt,
maar dat een groot deel daarvan gebaseerd is op waar je begon en
wat je doormaakte, volgens de eeuwige wetten van oorzaak en
gevolg. (F&T 536)
De film toont dat de gevolgen van een misdaad voor de
slachtoffers niet ophouden wanneer de misdadigers gestraft zijn,
maar zich als een sluipend gif in het slachtoffer nestelen :
‘Once it’s in you, it stays’, zegt Dave. Een misdaad beïnvloedt
ook het leven van de naasten van het slachtoffer. Kindermisbruik
is en blijft een vuistslag voor toeschouwer die zich de ernst
ervan realiseren. Bij momenten ontroert Mystic River zo sterk,
dat het bijna ondraaglijk wordt : je wodt er stil van, krijgt
een brok in de keel.
De regisseur van Mystic River is de levende Hollywoodlegende
Clint Eastwood, vooral wereldberoemd als westernacteur, zoals de
tv-serie Rawhide en The Dollars-trilogie van Sergio Leone. Later
is hij ook gaan schrijven, regisseren en produceren. Op dit
ogenblik heeft Eastwood niet minder dan twee dozijn films
geregisseerd, waarvan Unforgiven (1992) de bekendste en meest
geroemde is. Ondanks zijn leeftijd is Clint Eastwood nog steeds
erg actief als filmmaker. Mystic River is zijn achtste film in
tien jaar, en zeker één van de beste. Eastwood weet als acteur
hoe het is om vóór de camera te staan, en dat is te merken, want
hij laat de door hemzelf uitgekozen supercast volledig tot zijn
recht komen. Ook heeft hij een goed oog voor een goed
gestructureerd verhaal dat geen enkel moment verveelt en
voortdurend een hoge spanningsgraad kent. Het mysterie dat de
film draagt, eindigt in een spectaculaire donkere apotheose. De
eer hiervoor gaat naar scenarist Brian Helgeland, bekend van
L.A. Confidential, die het boek van Dennis Lehane wist te
verwerken in een diepgaand script.
Mystic River wordt ondersteund door een subtiele score die heel
goed het drama van de karakters weergeeft maar tegelijkertijd
het niveau van suspense hoog houdt. Het leuke hiervan is dat
'Clint' het thema zelf ontworpen heeft. Mystic River werd door
de National Board of Review (waar alle Amerikaanse filmcritici
hun stem konden uitbrengen) uitgeroepen tot beste film van 2003
en is éen van de grootste kanshebbers tijdens de komende
Oscaruitreiking. |
