Winnaar 4 Oscars 2005: Beste film, Beste vrouwelijke hoofdrol (H.
Swank), Beste mannelijke bijrol (M. Freeman), Beste regisseur
(C. Eastwood)
Million Dollar Baby is géén boksfilm. Zo lazen we overal in de
commentaren, omdat Eastwood en samen met hem zijn geldschieters
bij voorbaat vergelijkingen met films à la Rocky wilden
vermijden. Of het nu wel of niet zo is, laten we in het midden.
Maar het boksen is alleszins een cruciaal gegeven, dat, net
zoals in ‘Fat City’ van John Juston, als een metafoor werkt voor
het leven van de personages.
Zo is er Frankie (Clint Eastwood), een bokscoach op leeftijd
met een eigen gymzaal en bijhorende filosofie: “Bescherm
jezelf!” Hij heeft geleerd dat dromen je ergens kunnen brengen,
maar dat je daarmee altijd het risico loopt uit te glijden op
het kronkelige pad naar de top. Zijn vroegere protégé Scrap (Morgan
Freeman) verloor een oog bij een bokswedstrijd, waarover Frankie
zich nog steeds schuldig voelt. In een eerste reflex wil hij dan
ook de overijverige kandidate die zich aandient in zijn gym niet
coachen. Maggie (Hilary Swank) blijft echter volhouden en weet
de oude man te overhalen haar de kneepjes van de sport bij te
brengen. Toch blijft het knagen bij Frankie, alsof hij voorvoelt
dat er geen happy end in dit verhaal zit. Hij worstelt met het
noodlot en vecht met zijn gevoelens, die wortels hebben in een
vaag verleden. In eenzame uren en gesprekken met zijn priester,
wordt een tipje van de sluier over ’s mans leven en verleden
opgelicht, maar heel ver geraken we niet. Dit is dan ook niet de
zoveelste psychologiserende Hollywoodprent, maar een eigenzinnig
verhaal van en over een eigenzinnig man. De stoere Eastwood uit
vroegere films is ver weg. Zo zelfzeker als hij toen over kwam,
zo hard twijfelt hij nu aan zichzelf en de wereld. Maar hij is
geen slappeling en wanneer het erop aan komt zal hij
uiteindelijk een belangrijke beslissing durven nemen, met de
moed der wanhoop.
In contrast met Frankies twijfel staat Maggies
doorzettingsvermogen. Afkomstig uit een arm blank milieu heeft
ze er alles voor over om haar droom waar te maken. Hoewel ze
eigenlijk al te oud is om nog aan de top van de bokswereld te
geraken, haalt de mogelijkheidszin het op de werkelijkheidszin.
Met Frankie aan het andere eind van de balans komen we inderdaad
niet uit bij Rocky zoveel. De American Dream houdt hier geen
stand, het lot weegt zwaarder dan alle initiatief, moed, durf en
doorzettingsvermogen samen. De jonge en energieke Maggie leert
echter de les dat je je daardoor niet mag laten overmannen. Dat
je niet altijd zelf je eigen geschiedenis schrijft, wil niet
zeggen dat je de pen dan maar moet laten uitdrogen. Dromen zijn
belangrijk, want ze maken van het menselijke leven meer dan een
eeuwige herhaling van hetzelfde. Ze leveren prachtige en
inspirerende verhalen op.
Maar zoals er verhalen zijn over succes, zo moeten er ook
verhalen zijn over mislukking. Million Dollar Baby zoekt een
tussenweg, zonder compromissen te sluiten. Net zoals regisseur
Eastwood al heel zijn carière lang weigert compromissen te
sluiten. Als notoir jazzliefhebber volgt hij zijn eigen grillige
ritme en filmt hij evenveel met zijn gevoel als met zijn
verstand, met ruimte voor improvisatie en samenspel. Zo ontstond
het verhaal voor deze film uit een bewerking van enkele
kortverhalen van een boksmanager. Na decennia van hard werk
heeft hij met zijn laatste films ook als regisseur de erkenning
gekregen die hij verdient. Voor Swank komt de erkenning heel wat
vroeger, maar het werd haar ook niet in de schoot geworpen. Ze
is zelf afkomstig uit een arm milieu, maar heeft zichzelf
bijgeschaafd en opgewerkt tot een dame met pit en klasse – zowel
op de set als daarbuiten. Samen met Morgan Freeman zorgt dit
trio voor een aangrijpende film, mooi en hard tegelijkertijd.
Spelend tussen toenadering en respectvolle afstand, oud en jong,
vader en dochter, leven en dood. Maar altijd menselijk, o zo
menselijk.
|