 
Officiële site
|
12 09 2006
Regie:
Scenario:
Fotografie:
Montage:
Muziek:
Vertolking:
|
|
The Constant Gardener |
UK
Duitsland |
2005 |
128' |
Fernando Meirelles
Jeffrey Caine
Cesar Charlone
Claire Simpson
Alberto Iglesias
Ralph Fiennes, Rachel Weisz, Danny Huston, Pete Postlethwaite,
Bill Nighy |
|
|
Mens en systeem : liefde in tijden van globale
economie |
Al te vaak vernemen wij dat Westerse ontwikkelingshulp, hoe goed
bedoeld ook, enkel de Westerse multinationals ten goede komt.
Hierbij worden vaak ethische normen met de voeten getreden. Zo
lazen wij in het Mondiaal Magazine van juli l.l. dat grote
farmaceutische bedrijven hun nieuwe medicamenten steeds vaker op
proefpersonen in India uittesten. En in Knack van 14 juni l.l.
lazen we zelfs dat vele humanitaire organisaties medicamenten
naar Afrika uitvoeren die door hun eigen, Westerse bevolking
nooit zouden worden aanvaard omdat zij niet vodoen aan onze
normen.
Tegen deze achtergrond moet de nieuwste film van Fernando
Meirelles (bekend van Cidade de Deus) gezien worden. ‘The
Constant Gardener’ is in de eerste plaats een scherpe aanklacht
van de manier waarop big business een hulpeloos continent als
Afrika misbruikt om er zelf beter van te worden. De film is
gebaseerd op de gelijknamige bestseller van de Engelse
spionageauteur John Le Carré, een ingenieuze roman die het
midden houdt tussen thriller en emo-drama. De stokpaardjes van
Le Carré zijn bekend : hoe groter het potentiële geldgewin, hoe
groter de potentiële misdaad eromheen en hoe omvangrijker het
genoegen om het obscure mechanisme te ontrafelen. Dat is in de
roman ‘The Constant Gardener’ niet anders. Naast de niets
ontziende farmaceutische industrie worden ook het
kolonialistisch optreden van enkele corrupte Westerse politici
en de dubieuze, zeg maar corrupte betrekkingen met de Keniaanse
machthebbers op de korrel genomen. Dit is trouwens de reden
waarom het boek bij zijn verschijnen in Kenia verboden werd door
toenmalig president Moi. De huidige regering heeft deze ban niet
gehandhaafd en werkte zelfs mee bij het maken van de film,
wellicht omdat zij besefte dat de film er toch zou komen,
aangezien de regisseur al de nodige contacten had gelegd met
Zuid-Afrika om de film daar te draaien.
Van bij de eerste minuten van de film wordt de kijker
geconfronteerd met de dood van Tessa Quayle, de jonge echtgenote
van de zachtaardige Britse diplomaat Justin Quayle. Tessa werd
in een afgelegen gebied van Kenia op een gruwelijke manier
vermoord. Justin die in Nairobi voor de Britse High Commission
werkt besluit de waarheid achter de dood van zijn vrouw aan het
licht te brengen, vooral omdat er al snel het, door de Keniaanse
autoriteiten gesteunde, gerucht de ronde doet dat de vermiste
reisgezel van Tessa, de Afrikaanse dokter Bluhm, die voor een
Belgische hulporganisatie werkt, Tessa’s minnaar was en dat de
moord misschien wel het gevolg van een uit de hand gelopen
verhouding zou zijn. Al snel ontdekt Justin dat Tessa verwikkeld
was in een onderzoek dat zij samen met Bluhm voerde naar een
mogelijk onfris complot van een grote farmaceutische firma en
dat zij de resultaten daarvan zonder zijn medeweten doorspeelde
aan het Britse Ministerie van Buitenlandse Zaken.
Niettegenstaande hij door zijn oversten bij BZ het als advies
vermomd bevel krijgt niet verder op de zaak in te gaan,
ontwikkelt de rustige diplomaat zich tot een vasthoudende
speurder die bereid is alles op alles te zetten om de reputatie
van zijn geliefde echtgenote te zuiveren en om haar onderzoek af
te ronden. Hoe dieper Justin graaft, hoe dichter hij bij de
waarheid komt, maar hoe duidelijker het wordt dat ook hij nu
niet langer meer veilig is…
Zo is ‘The Constant Gardener’ in de eerste plaats een thriller
die de toeschouwer weliswaar niet in de ban brengt door
klassieke thrillerelementen maar veeleer steunt op een
onwaarschijnlijke psychologische spanning. Dit heeft vooral te
maken met de vrij ongewone maar ingenieuze structuur van de
film. Het is inderdaad een gewaagde manier om een thriller met
zijn hoogtepunt (een moord) te laten beginnen. Hierbij blijft de
regisseur trouw aan het boek. Dat deze aanpak lukt heeft
ongetwijfeld te maken met het feit dat de kijker op die manier
de kans krijgt om via de vele flash-backs Tessa geleidelijk aan
te leren kennen en om samen met Justin het doel en de
draagwijdte van haar onderzoek naar de louche activiteiten van
de farmaceutische industrie te ontdekken.
De film wordt gedragen door fantastische acteursprestaties. De
evolutie die de twee hoofdpersonages Justin en Tessa, die in
feite mekaars tegenpolen zijn, meemaken wordt bijzonder knap in
beeld gebracht. Rachel Weisz (bekroond met een Oscar) komt
verrassend sterk uit de hoek als Tessa, een levenslustige en,
zeker voor de Britse diplomatieke wereld, een wat frivole
jongedame die in haar rol van activiste niet bang is haar
sensualiteit uit te spelen om haar doel te bereiken. Ook Ralph
Fiennes schittert in de erg complexe rol van Justin, de
toegewijde tuinier uit de titel. Aanvankelijk wordt hij
geschetst als een bedeesde, introverte diplomaat die als een
volmaakte gentleman door het leven gaat. Maar zijn evenwichtige
leven wordt door de dood van zijn vrouw, van wie hij zielsveel
hield, ernstig door elkaar geschud. Achtervolgd door wroeging en
spijt en aangezet door de geruchten rond het overspel van zijn
vrouw, is hij vastbesloten haar naam te zuiveren van alle blaam
en haar taak af te maken. Wanneer hij zich vastbijt in het
onderzoek naar wat er met Tessa gebeurde, wordt zijn zoektocht
een ontdekkingstocht in zichzelf waarbij zijn liefde voor Tessa
nog groeit. De steeds sterker wordende liefdesband geeft Justin
een nieuw zelfbewustzijn dat zich uit in een krachtdadig, voor
hem atypisch, gedrag. Kortom, in haar dood vindt hij de zin van
het leven. Hij leert, in navolging van Tessa, hoe hij zijn
emoties en idealen voor zich kan laten spreken, zonder
gehoorzaam te zijn aan zijn autoriteiten. Zo wordt de film,
naast een spannende thriller en een politieke film ook een
bijzonder mooi liefdesverhaal.
De Braziliaanse regisseur Fernando Meirelles verbaasde in 2001
iedereen met het energieke Cidade de Deus, een film waarin de
sloppenwijken in Rio bijzonder levendig in beeld werden
gebracht. Ook met zijn jongste film toont hij zich een ware
cameravirtuoos en bewijst hij dat hij als geen ander literatuur
treffend tot leven kan brengen. De intieme scčnes die de relatie
tussen Justin en Tessa schetsen, vaak gefilmd met de handcamera,
stralen een ongeziene authenticiteit uit. Anderzijds maakt hij
op een slimme manier gebruik van de couleur locale. Markten,
steegjes, rivieren, meren, woestijnen…., het werd allemaal ter
plaatse gefilmd. Het kleurenpallet waarmee de Afrikaanse
landschappen in beeld worden gebracht is adembenemend mooi. En
toch weet hij ervoor te zorgen dat zelfs in die uitgestrekte
Afrikaanse ruimte de personages centraal blijven te staan. “Mijn
interesse om in Kenia te draaien vond zijn oorsprong echt in het
proberen deze vitaliteit, deze energie die er midden zo’n
armoede toch bestaat te vatten. Ik probeerde dan ook zoveel
mogelijk daar te draaien.” Dit alles brengt met zich mee dat de
gewetensloze inmenging van de Westerse wereld in het ongerepte
Afrika nog krachtdadiger aan de kaak gesteld wordt.
’The Constant Gardener’ is een boeiende film met een
spannende plot, deels op de realiteit geënt, en een aangrijpend
liefdesverhaal met een hedendaagse thematiek die de ogen van de
kijker opent. Ongetwijfeld een van de hoogtepunten van het
voorbije filmjaar. |
|
