.: 2006-2007 Deel 1 :.
02-03 Deel    2 05-06 Deel 1 2 08-09 Deel 1 2  
03-04 Deel 1 2 06-07 Deel 1 2 09-10 Deel 1 2  
04-05 Deel 1 2 07-08 Deel 1 2

 

  

Officiële site
 

 21 11 2006



Regie:
Scenario:
Fotografie:
Muziek:
Vertolking:
Juana La Loca Spanje
Italië
Portugal		 2001 115'

Vicente Aranda
Vicente Aranda & Antonion Larreta
Paco Femenia
José Nieto
Pilar Lopez de Ayala, Daniele Liotti, Rosana Pastor, Giuliano Gemma

Passie of politiek?
Deze Spaanse film van Vicente Aranda was in 2001 Oscarkandidaat voor de Beste Buitenlandse film maar vond tot vandaag geen verdeler wegens niet voldoende commercieel. Uiteraard doet dit economisch feit geenszins afbreuk aan de overduidelijke kwaliteiten van deze zwierige ‘époque’-film, waarin een koninginnedrama gesitueerd wordt in zijn historische context, net zoals bij Sophie Coppola’s ‘Marie- Antoinette’, de jongste in het rijtje. Johanna van Castilië huwde in 1495 met Filips de Schone van Bourgondië, in Brussel. Een politiek huwelijk dat het verbond bezegelde tussen het Habsburgse Keizerrijk en de Spaanse Dynastie. Hun zoon Karel V, ‘Keizer Karel’, zou later de heerser worden over een rijk waar de zon nooit onderging, van Californië over Mexico, Midden - en Zuid-Amerika en Europa tot de Elbe. Nochtans geboren in Gent, zou hij ook de rebelse Gentenaars als ‘Stroppendragers’ te kijk stellen en aantonen wie baas boven baas was. Zijn zoon Filips had eveneens meer last dan hem lief was van de eigenzinnige Vlaamse Gewesten, waar Willem van Oranje, Geuzen, Tijl Uilenspiegel en Beeldenstorm de boventoon voerden en de splitsing tussen Noordelijke (Calvinistische) en Zuidelijke (Katholieke maar rebelse) Provincieën onvermijdelijk bleken, ondanks Alva en Farnese.

Hartstochtelijk verliefd op de levenslustige Prins van het Noorden bleef de jonge Spaanse koningin onvoldaan : Filips’ politieke bezigheden in Castilië verstoorden het samenzijn, met scènes en buien van zwaarmoedigheid tot gevolg. Zijn ontrouw bespoedigde de labiele persoonlijkheid van Johanna die, naast haar eerstgeborene, de latere Keizer Karel, nog vier kinderen ter wereld bracht, wat de huwelijksrelatie evenmin kon redden. Bij de vroege dood van haar gemaal (1516) brak de waanzin pas volledig door. Haar mentale instabiliteit ontaarde in waanzin, maakte haar ongeschikt om te regeren, zodat haar oude vader, Ferdinand van Aragon, besliste haar te interneren in het klooster van Santa Clara in Tordesillas. Louis Paul Boon beschreef in zijn ‘Geuzenboek’ haar nachtelijke tochten met het lijk van haar overleden echtgenoot, tussen Burgos en Torquemada, als een ‘huiverachtig schouwspel waarbij ‘la loca’ (de ‘waanzinnige’), tussen monniken met brandende toortsen, de kist steeds weer liet openen om de echtelijke resten te omarmen’ !

De film heeft het gelukkig niet over deze macabere rituelen, maar peilt wel naar de mogelijke oorzaken van haar soms onverwachte, bizarre gedragingen. Hij focust veeleer op het prille geluk, de beginnende twijfels en de evoluerende houding van de protagonisten in hun ommuurde huiselijkheid, geritmeerd door de rituelen van een hof, dat niet bekommerd is om huiselijk geluk of buitenechtelijke escapades maar ook politiek vooruitdenkt over de opportuniteit van een huwelijk waarin de partners niet genoeg waarborgen bieden om een enorm Rijk optimaal te laten functioneren in tijden van samenzwering en oorlog rondom.


Tussen passionele liefdesscènes en scherpe woordenwisselingen in ontvouwt zich een boeiende ‘kroniek van een aangekondigde dood’ waarin het Spaanse temperament de degens kruist met Duitse, ietwat kille hoffelijkheid die werkelijke gevoelens tracht te verbergen. In dit spel van aantrekken en afstoten, van liefde versus politiek, zijsprongen versus ideaalbeeld, blijkt de werkelijkheid sterker dan het waanbeeld. De dood van de jonge vorst maakt Johanna radeloos : een dijkbreuk naar waan zonder grenzen. De camera beschrijft decoratief de weelderige omgeving waarin deze evolutie gesitueerd wordt. Als een stilzwijgende getuige van de intense gevoelens die belangrijke beslissingen uitlokken, registreert hij meteen en ongenadig de cirkel die zich sluit omheen de betrokkenen. Er is, zelfs binnen en buiten een paleis, geen uitweg voor zielenpijn, veroorzaakt door liefdesproblemen. Actueler kan niet. Tussen gevoel en politiek, liefde en opdracht, beroep en persoonlijke verzuchtingen gaapt soms een kloof die moeilijk is te dichten : ontsporen is dan niet verwonderlijk, vermits de opdracht vaak de intimiteit versmacht. En bij gebrek aan ruimte, is het resultaat verstikkend.

Toch straalt deze film, mede dank zij acteurs, cameravoering, settings en kleurbehandeling, een zeldzame warmte uit, een hunkering naar beter, een verwachting die snakt naar vervulling en verruiming. ‘Juana la Loca’ schetst immers een indrukwekkend sfeerbeeld van een tijd en een functie waarin mensen meer als ‘invulling’ dan als persoonlijkheid ‘gebruikt’ worden, ondanks hun persoonlijke verlangens en verwachtingen die steevast gemanipuleerd, afgemeten en getest worden aan het veeleisende politieke forum, uithangbord voor mensen met een buitenissige opdracht die vaak, door zijn formele aanpak, de eigen verzuchtingen verstikt. Meteen distilleert deze film een eigentijds romantisch gevoel waar iedereen mee behept is, zonder de tragiek ervan te ervaren. Hoop dus op betere tijden, dankzij deze pittige, oogstrelende, zinnige film die alle ‘Spanish lovers’ en dito taal - en cultuurstudenten en alle ‘toeristen die meer willen dan een zonnebad’ terecht zal interesseren wegens zijn gevoelsmatige benadering van universele waarheden in de persoonlijke sfeer. ‘Juana la Loca’ is een dijk van een film die je beter laat zien wat Spanje vertegenwoordigt in zijn temperament, zijn cultuur, zijn mensen, zijn traditie, zijn muziek, zijn geschiedenis, zijn gebouwen en zijn schilderkunst. ‘Juana la Loca’ biedt aan alle liefhebbers van de Spaanse ziel een zeer interessante kijk op een stukje eeuwig Spanje. Passion y amor, sin freno ! Wat wil je meer ? ‘Juana la Loca’ is steengoede cinema, uit ‘España, por siempre’.