Lees recensie >>>
Officiële site
met trailer |
16 01 2007 Regie:
Scenario:
Fotografie:
Muziek:
Montage:
Vertolking: |
Ken Loach
Paul Laverty
Barry Ackroyd
George Fenton
Jonathan Morris
Cilian Murphy (Damien), Padraic Delaney (Teddy), Orla Fitzgerald
(Sinead) |
|
|
Loont geweld? |
Door de eeuwen heen waren de romantische Ierse dichters lyrisch
over het onmetelijke groen van Ierland en over hun adembenemend,
mistig en mystiek landschap. En het moet gezegd: het Ierland in
de jongste film van Ken Loach ziet er betoverend mooi uit.
De titel is afkomstig van een Ierse ballade uit de 19de eeuw,
waarin een vrijheidsstrijder rouwt om zijn vermoorde geliefde:
“As round her grave I wander… with breaking heart, when e’ er I
hear the wind that shakes the barley”. Diezelfde wind is voor
Loach symbool voor de kracht van een volk en voor de geesten van
gestorven Ierse vrijheidstrijders, ruisend door de Ierse
gerstvelden. Tot zover de romantiek van dit in Cannes met de
Gouden Palm bekroonde bloederige historische epos. Want het
Ierse landschap is niet alleen prachtig groen, het kleurt ook
donkerrood, doordrenkt als het is met het bloed van ontelbare
burgers...Toen na de verkiezingen van 1918, waarin Sinn Féin
bijna alle stemmen in Ierland had gewonnen, het door hen
geïnstalleerde parlement door de Britten onwetting werd
verklaard, leidde dat “The War of Independence” (1919 – 1921),
een guerilla-oorlog. Het IRA spoorde het Ierse volk aan tot
ongehoorzaamheid waardoor het land in een complete anarchie werd
ondergedompeld. De acties van het IRA waren zo desastreus voor
de Britten dat ze in allerijl hun meest beruchte soldaten naar
Ierland stuurden om de orde te herstellen. Deze soldaten werden
de “Black and Tans” genoemd, naar de kleuren van hun uniformen.
Het waren geharde veteranen en elitesoldaten uit WO I en ze
werden al snel gehaat vanwege hun hardhandige en vaak bloedige
optreden. Naar aanleiding hiervan verhardde ook het IRA zijn
acties... Het draaide uit op het bekende verhaal van “oog om
oog, tand om tand”...
Precies in deze periode speelt onze film zich af. De jonge arts
Damien (Cillian Murphy) geeft zijn carrière op voor een bestaan
als IRA-soldaat samen met zijn broer Teddy (Padraic Delaney).
Breekpunt in het verhaal is het moment waarop Ierse politici in
1921 in Londen een verdrag met de Britten ondertekenen. Dit
verdrag voorzag o.a. in de oprichting van een zelfstandige Ierse
Vrijstaat, met een eigen regering, maar tot grote teleurstelling
van veel Ieren werd Ierland in 1921 geen onafhankelijke
republiek. De tweedeling van het eiland (met een zeer autonoom
pro-Brits Noord-Ierland) zoals vastgelegd in het Anglo-Irish
Treaty, was voor velen onaanvaardbaar. De in het nauw gedreven
Britten pasten met succes de “divide et impera”-tactiek toe,
want ze wisten dat Sinn Féin, het Ierse parlement en het IRA
onderling hopeloos verdeel zouden geraken. In 1922 brak dan ook
een burgeroorlog uit. Oude strijdmakkers namen het tegen elkaar
op, families werden erdoor verscheurd. Ook tussen de 2 broers
komt het tot een dramatisch conflict. Moeiteloos herkent men in
Damien en Teddy een Keltische versie van Kaïn en Abel of van
Oidipous’ zonen, de Griekse broers Polyneikes en Eteokles...
Wie deze film van Loach ziet, kan niet anders dan aan het heden
denken. De “Black and Tans” die gewone Ierse burgers ongemeen
hard aanpakken en hen diep vernederen doen denken aan de manier
waarop Israëli’s de Palestijnen behandelen en hoe Amerikaanse
soldaten zich gedragen tegenover Irakezen, o.a. in de beruchte
gevangenis van Abu-Ghraib. En wat dan te zeggen van de
gelijkenissen tussen de toenmalige Britse imperialistische
politiek in Ierland en Bush die onder het mom van zijn “War on
Terror” Irak binnenvalt en daarbij alle democratische principes
met de voeten treedt? Net zoals in Ierland toen dreigt ook nu in
Irak een burgeroorlog onnoemelijk veel leed aan te richten. En
zou Damien in het huidige politieke klimaat niet eerder
beschouwd worden als een fundamentalistische terrorist dan als
een idealistische verzetsstrijder?
En alsof dat alles nog niet volstaat, werpt Loach ons ook nog
eens de volgende vraag voor de voeten: hoe ver kan je gaan in je
legitieme verzet tegen een illegale bezettingsmacht die de
mensenrechten met voeten treedt? Kortom: Loach’ film is
schokkend, ontroerend en boeiend, heeft een hoge
actualiteitswaarde en is controversieel. Esthetisch is deze film
(met prachtige grijze en groene mostinten achter een wazige
glasfilter) een lust voor het oog en bovendien worden de
personages knap vertolkt, veelal door mensen van Cork zelf. |
|
