.: 2007-2008 Deel 1 :.

Audio

Oscar voor Beste Regisseur, Beste Film, Beste Montage en Beste Adaptatie, Golden Globe Beste Regisseur, 5 BAFTA’s

In zijn nieuwe, uitstekende maar keiharde gangsterthriller ruilt Martin Scorsese zijn vertrouwde New York voor Boston. Daar zwaait niet de Italiaanse, maar wel de Ierse maffia de plak. In een proloog, die je als toeschouwer onmiddellijk bij het nekvel grijpt, stapt de lokale peetvader, Frank Costello (subliem vertolkt door Jack Nicholson), een buurtwinkel binnen. Daar slaat de gemoedelijke stemming direct om: iedereen houdt de adem in, want een man als Costello kun je maar beter te vriend houden. Nadat hij de kassier geld en goederen afgetroggeld heeft, wendt hij zich tot de nog piepjonge Colin Sullivan, die daar toevallig op een barkruk zit en met een mengeling van angst en bewondering ziet hoe de gangster de omgeving naar zijn hand zet. Het statement dat we Costello off-screen bij het begin van de film hebben horen afleggen, wordt meteen duidelijk: “I don’t want to be a product of my environment. I want the environment to be a product of me.” Het geld en wat snoepwaar is voor de jongen. Vanaf dat moment heeft Costello zijn rat al gerekruteerd.
De camera kan de verteller maar amper bijhouden. In 15 minuten tijd staan de pionnen, na enige introductie, op het speelbord. De titel verschijnt in beeld en het grote schaakspel kan gaan beginnen. Costello heeft zijn loper waar hij hem hebben wil: Sullivan (Matt Damon), die intussen volwassen geworden is en snel carrière gemaakt heeft in het politiekorps van Boston, is “de mol” van dienst. Maar hij heeft een spiegelbeeld in de al even gedreven Billy Costigan (prima vertolkt door Leonardo DiCaprio), die, in een poging om de misstappen van zijn vader uit te wissen, als idealistische undercoveragent tot diep in het misdaadkartel van de Ierse maffiabaas doordringt. Een dubbele infiltratie dus, en meteen het startschot voor een dubbel kat-en-muisspel, vol verraad, leugens een zelfopoffering in een gewelddadig universum. Die dubbelzinnigheid is ook aanwezig in de filmtitel ‘The Departed’: in de eerste plaats betekent dit “de overledenen”. Maar “depart” verwijst evenzeer naar het feit dat heel wat personages in deze film afwijken van het rechte pad. Zij leiden niet het leven dat ze zouden moeten leiden, ze zijn “departed” van hun eigen identiteit. Ze pretenderen iemand anders te zijn en ze leven in een wereld van leugens en bedrog. Dat ze afdwalen van het rechte pad is uiteindelijk ook de reden waarom zij “the departed” van de titel zullen worden.
In essentie gaat de film dan ook over schuld en boete, over keuzes maken en over de manier waarop je door je omgeving wordt beïnvloed, over het conflict tussen vrije wil en determinisme. Soms heb je in deze superieure thriller de indruk naar een hedendaagse Griekse tragedie te kijken. Het grote aantal doden doet dan weer aan Shakespeare denken. In het laatste shot uit ‘The Departed’ snelt een rat over de vensterbank van een raam dat uitzicht biedt op de skyline van de stad. De Amerikaanse Droom is aan diggelen, broederschap is een ideaal dat niet meer te verwezenlijken valt. Er is enkel zelfbehoud.
Met deze film keert Scorsese terug naar het genre dat hem 30 jaar geleden groot maakte. Met 'The Departed' levert hij een fenomenale remake af van de Aziatische film 'Infernal Affairs'. Het ingenieuze scenario (vernuftig, origineel en vol verrassende wendingen) blijkt duidelijk een kolfje naar de hand van de grootmeester. Die weet de prent dankzij spitse dialogen, schitterend regiewerk, een fantastische fotografie en een perfect getimede soundtrack naar eenzame hoogten te leiden. Ook de cast is fenomenaal. Met Nicholson heeft Scorsese weer een legendarische filmschurk in handen. De acteur zet zijn tanden in deze rol alsof zijn leven er vanaf hangt. In zijn eerste samenwerking met Scorsese laat Jack meteen zien waarom hij tot grootste acteurs aller tijden mag gerekend worden. Maar ook Matt Damon, Martin Sheen en vooral Leonardo DiCaprio en Mark Wahlberg zetten memorabele rollen neer.
Scorsese bewijst met 'The Departed' dat hij nog steeds een geniaal regisseur is. Dat hij uiteindelijk met deze film de Oscar voor beste regisseur in de wacht heeft gesleept, heeft 1 van de grootste schandvlekken uit de geschiedenis van de Oscaruitreikingen weggewist.