Lees recensie >>>
Officiële site
met trailer |
02 10 2007 Regie:
Fotografie:
Muziek:
Montage:
Vertolking: |
Florian Henckel von Donnersmarck
Hagen Bogdanski
Gabriel Yared & Stephane Moucha
Patricia Rommel
Martina Gedeck (Christa-Maria Sieland), Ulrich Mühe (kapitein
Gerd Wiesler), Sebastian Koch (Georg Dreyman), Ulrich Tukur (luitenant
kolonel Antton Grubitz), Thomas Thieme (minister Bruno Hempf)
|
|
‘Kafka meets Hitchcock.’ |
Oscar beste niet-Engelstalige film, European Film Award
voor beste acteur, beste film en beste scenario, publieksprijs
filmfestival Rotterdam
Oost-Berlijn, anno 1984: Gerd Wiesler (een schitterende Ulrich
Mühe), Stasi-officier van het ijzeren soort, wordt belast met
het toezicht op de staatsgevaarlijk gewaande toneelschrijver
Georg Dreymann (Sebastian Koch). Naar het waarom vraagt Wiesler
niet en hij heeft aanvankelijk ook niet door dat het in feite om
een nep-intrige gaat, in scène gezet door de minister van
cultuur Bruno Hempf (Thomas Thieme). Die is namelijk verliefd op
Dreymanns vriendin, de toneelspeelster Christa-Maria Sieland
(Martina Gedeck), en daarom wil hij de toneelschrijver betrappen
op subversief gedrag en hem laten verdwijnen.
De fanatieke Wiesler gaat ijverig aan de slag en laat Dreymans
flat volproppen met afluisterapparatuur. Dag en nacht dring hij
door in “das Leben der Anderen’. Precies daardoor overkomt hem
het ergste wat een Stasi-officier kan overkomen: hij begint te
twijfelen aan zichzelf én aan zijn opdracht. Wiesler, vrijgezel
en zo goed als zonder privé-leven, ontdekt tijdens zijn toezicht
de wereld van de kunst, van de liefde en van de vrijheid van
geest, horizonten die hem tot dan toe onbekend waren. In zijn
eentje beleeft hij als het ware een soort van emotionele
glasnost. Bovendien dringt het bij Wiesler ook stilaan door dat
hij een radertje is in een immoreel systeem, waarin corrupte
autoriteiten het staatsapparaat gebruiken voor eigen belangen,
om zélf hun machtspositie te handhaven...
‘Das Leben der Anderen’ is een politieke thriller die de kern
blootlegt van de ten onder gegane DDR: de systematische controle
en onderdrukking door de staat van zijn eigen burgers. In de DDR
hadden de macht en controle door de eigen inlichtingendienst de
meest absurde vorm aangenomen. De Stasi – het “schild en zwaard
van de Partij” – was tot in de verste uithoeken van de
samenleving doorgedrongen. Men schat dat ten tijde van de
ineenstorting van de DDR in 1989 de Stasi 91.000 voltijdse
medewerkers had en 300.000 informanten (de zgn. “inoffiziele
Mittarbeiter”). Dit betekent dat ongeveer 1 op de 50 mensen in
de DDR met de Stasi samenwerkte.
‘Das Leben der Anderen’ toont de meedogenloze werking van het
Oost-Duitse communistische systeem, waarin het bijna onmogelijk
was om niet door de Stasi besmet te raken en laat meesterlijk
zien hoe diep de tentakels van de Stasi in de samenleving waren
doorgedrongen. Collega's, geliefden, kennissen, familieleden,...:
niemand kon nog worden vertrouwd. “De Stasi brak geen armen of
benen zoals de Gestapo, maar wel de ziel van de mensen” zegt de
33-jarige, debuterende regisseur van adellijke afkomst Florian
Henckel von Donnersmarck. Jarenlang heeft hij research gedaan
voor deze film en daarbij met talloze getuigen gesproken:
slachtoffers én daders. Von Donnersmarck laat de film
zachtjesaan openbloeien tot een zeer menselijk en warm verhaal
over Liefde en Mededogen, want zelfs in een poel van verderf is
het mogelijk om een goed mens te zijn. Het scenario is
ijzersterk opgebouwd en geeft een hallucinant beeld van de
methodes van de Stasi om mensen te kraken. In ‘Das Leben der
Anderen’ ontmoeten Kafka en Hitchcock elkaar. De beschreven
toestanden zijn kafkaiaans en de wijze waarop de regisseur ze
uiteenzet en in beeld brengt, zijn een straffe Hitchcock waardig.
Spanning en suspense zijn bijna onhoudbaar. Daarnaast is de
acteursregie ijzersterk en worden de personages schitterend
vertolkt.
Geen wonder dat ‘Das Leben der Anderen’ vorig jaar in Duitsland
insloeg als een bom. Er werd in 1 trek komaf gemaakt met de
zogenaamde Ostalgie. Velen hebben immers heimwee naar de
vroegere “zekerheden”. Films als ‘Goodbye, Lenin’ droegen ertoe
bij vergoelijkend te spreken over de vroegere DDR, maar von
Donnersmarck drukt de nostalgici weer met de neus op de feiten.
Het aangrijpende en deels realistische, deels suggestieve einde
van de film spreekt immers boekdelen. Het wordt helemaal
hallucinant als je weet dat hoofdacteur Mühe, die op een
briljante manier de rol van Stasi-kapitein Wiesler neerzet, zelf
ook een Stasi-slachtoffer is. Hij werd 10 jaar lang door zijn
eigen vrouw bespied!
Kortom: ‘Das Leben der Anderen’ is een indringend en
onvergetelijk tijdsdocument. De bekroning met de prijs voor
beste Europese film en met de Oscar voor beste buitenlandse film
is dan ook oververdiend. |
 |
|
