Lees recensie >>>
Officiële site
met trailer |
15 01 2008
Regie:
Scenario:
Fotografie:
Muziek:
Montage:
Vertolking:
|
Agnieska Holland
Stephen J. Rivele & Christopher Wilkinson
Ashley Rove
Ludwig van Beethoven
Alex Mackie
Ed Harris (Ludwig), Diane Kruger (anna Holz), Joe Andersen
(Karl), Matthew Goode (Martin Bauer), Nicholas Jones
(aartshertog Rudolph)
|
|
‘Emoties, karakter, muziek’ |
Hoewel Ludwig van Beethoven (1770 -1827) 1 van de allergrootste
genieën uit de kunstgeschiedenis is, is dit, na ‘Immortal
Beloved’ uit 1994, nog maar de 2de grote langspeelfilm over de
Duitse componist. Verwacht u niet aan een uitgebreide,
chronologisch opgebouwde bio-picture. De Poolse regisseuse,
Agnieszka Holland, zoomt in op de laatste fase uit het leven van
de maestro.
In het Wenen van 1824 werkt de bijna dove Beethoven (Ed Harris)
aan zijn magnum opus, de 9de Symfonie. Om zijn aantekeningen te
ordenen en netjes op papier te zetten vraagt hij om hem een
getalenteerde muziekstudent van het conservatorium ter
beschikking te stellen. Tot zijn grote verbazing verschijnt de
mooie studente muzikale compositie Anna Holtz (Diane Kruger)
voor zijn deur. Aanvankelijk neemt Beethoven haar niet echt
serieus want ze is immers een vrouw. Toch begint er door haar
inzet en het zichtbare talent, dat Beethoven niet ontgaat,
gaandeweg een innige vriendschap tussen de twee te ontstaan.
Hoewel de omgeving haar op het hart drukt niet te dicht bij de
humeurige Beethoven te komen realiseert Anna zich dat de meester
de laatste hand legt aan zijn grootste opus en ze grijpt deze
unieke kans met beide handen aan.
Fictie en historische werkelijkheid zijn in deze film door
mekaar geweven. Dat zich bij Beethoven vanaf 1796 de eerste
verschijnselen van doofheid begonnen te manifesteren, is
volkomen juist. Vanaf 1816 leefde hij in een quasi geluidloze
wereld, waar de tonen nog slechts klonken in zijn geest.
Beethoven was intussen een gevestigd componist geworden, die
door opdrachtgevers van voldoende werk en inkomsten werd
voorzien. Zijn doofheid werd echter een steeds grotere kwelling:
meer en meer verloor hij het contact met anderen en raakte in
zichzelf gekeerd. Hij werd knorrig, opvliegend en achterdochtig.
Familieproblemen, een zwakke gezondheid en een ongefundeerde
angst voor armoede plaagden Beethoven, en slechts door uiterste
wilsinspanning bleef hij temidden van al deze problemen
componeren.
Bij de première in 1824 was de 9de Symfonie een groot succes.
Het publiek barstte uit in een stormachtige ovatie. Beethoven
draaide zich niet om om het publiek te bedanken – hij hoorde het
niet. 1 van de solisten moest hem bij de mouw pakken en wijzen
op de klappende handen en wuivende hoeden en zakdoeken. Zwaar
geëmotioneerd nam hij de lofbetuigingen in ontvangst, wat tot
nog geestdriftiger toejuichingen leidde.
Dat er iemand was die Beethoven hielp tijdens het dirigeren,
zodat hij ondanks zijn doofheid toch op het podium het orkest
kon leiden, is eveneens historisch correct. Michael Umlauf, de
directeur van het theater waar de première plaatsvond, stond
zelfs vlak naast Beethoven en zat niet, zoals Anna Holz, in de
orkestbak verborgen. Deze scène is trouwens het orgelpunt van de
film: een 15 minuten durende sequens waarin Beethoven en Anna
samen de première van de 9de Symfonie dirigeren. Lyrisch
camerawerk, een bijna erotische spanning tussen de 2
hoofdpersonages en vooral een meeslepende uitvoering van de
muziek zijn voldoende om de toeschouwer in vervoering te
brengen. De passie en het oprecht aangevoelde muzikale vuur
maken van die scène een fantastisch hoogtepunt.
Met de introductie van de fictieve Anna Holz, trekt Holland het
verhaal open. Deze figuur biedt haar de mogelijkheid om in te
zoomen op de maatschappelijke positie van de vrouw toendertijd.
Maar zonder de minste moeite kan men in Anna Holz ook de
personificatie van de Muzen zien, die wonderlijke dochters van
Zeus, die inspiratie, scheppingskracht en onverklaarbare
genialiteit zaaien in de geest van die zeldzame genieën uit de
geschiedenis van de mensheid. Door middel van het personage van
Anna Holz kan Holland enkele schitterende, lyrisch-filosofische
dialogen in haar film smokkelen, waardoor ons, simpele zielen,
een blik gegund wordt op de vulkanisch-dynamische creativiteit
van grote geesten zoals Beethoven, die geïnspireerd, of “beademd
door de Muzen” waren.
Naast de mooie fotografie is ook de rauwe, onstuimige en bij
vlagen zelfs humoristische hoofdrol van Ed Harris als de
manische componist vermeldenswaard. Hij weet Beethoven als het
ware los te rukken uit de geschiedenisboekjes en ongegeneerd
neer te zetten als een gekweld en moeilijk mens, een
luidruchtige lastpak met een goed hart, voor wie de sublieme
schoonheid van de muziek een laatste toevluchtsoord is. Ook
Diane Kruger, eerder al te zien in ‘Troy’ en ‘Joyeux Noël’, weet
te overtuigen als Anna Holz.
Kortom: wie zich wil laten vervoeren door prachtige beelden en
schitterende muziek, wie wil doordringen in de kolkende
creatieve processen van grote geesten zoals Beethoven, die
uiteindelijk leiden tot het onstaan van grote kunstwerken, mag
deze feestelijke film gewoonweg niet missen.
|
|
