Lees recensie >>>
Officiële site
met trailer |
05 02 2008 Regie:
Scenario:
Fotografie:
Muziek:
Montage:
Vertolking: |
Andrew Dominik
Andrew Dominik naar Ron Hanson
Roger Deakins
Nick Cave & Warren Ellis
Dylan Tichenor & Curtiss Clayton
Brad Pitt (Jesse James), Casey Affleck (Robert Ford), Sam
Shepard (Frank James), Mary-Louise Parker (Zee James), Paul
Schneider (Dick Liddil), Jeremy Renner (Wood Hite), Zoey
Deschanel (Dorothy)
|
|
‘Mythe en realiteit’ |
Na ‘The Three Burials of Melquiades Estrada’ keerde het
‘westernverhaal’ terug als een ecologische fabel over het leven
in een meer ‘moderne’ tijd waarin, zo blijkt, nog steeds vrije
buitenbeentjes de wettelijke ordening verstoren. De ‘helden’
kregen soms mythische proporties aangemeten. Vooral de jaren
1970 lieten ons kennismaken met fascinerende ‘outlaws’ zoals
o.m. Billy The Kid, Butch Cassidy and the Sundance Kid en
Jeremiah Johnson, even zovele symbolen voor een soort
‘vrijheidsbeleving’ die wet noch gebod overeind liet. Via ‘The
Milegro Beanfield War’ belanden we in meer verstedelijkte
situaties waarvan ‘The Sting’ getuigt. Maar het geloof in
dergelijke helden verdween. Cowboy van dienst, John Wayne, was
‘The Man who shot Liberty Valance’, die met ‘Stagecoach’
geschiedenis schreef, de ‘Rio Grande’ overstak om het ‘El
Dorado’ te bereiken en af te rekenen met ‘Fort Apache’, om
tenslotte zelf ten onder te gaan als ‘The (laatste) Shootist’,
zowat het einde van het westerngenre. Toch blijft één ‘mythische
film in ons geheugen gegrift : ‘Once upon a Time in the West’,
door Sergio Leone beeld aan beeld gecomponeerd op de sublieme
muziek van Ennio Morricone. Met Robert Duvall in ‘The Broken
Trail’ is het genre aan een opmerkelijke come-back bezig. Zeer
terecht overigens, als je de recente ‘Assassination of Jesse
James’ bekijkt : een zeldzaam ‘thing of beauty’, een
filmpareltje dat qua esthetische beeldenpracht, karakterschets,
acteursregie, camera en muziek film zelfs het beroemde ‘Once
upon a Time …’ met lengten overklast. Van een filmjuweel
gesproken !
Net als George Clooney kleurt Brad Pitt meer en meer de
Amerikaanse filmindustrie : zijn keuze en vormgeving van
onderwerpen die erom doen, de gehanteerde filmstijl en
medewerking van degelijke acteurs bepalen meer en meer zijn
plaats en filmstijl als ‘patron’ in filmland. Uiteraard
ondersteunen zijn internationaal imago en enorme financiële
middelen zijn nieuwe initiatieven als producent. Maar dat hij nu
al zo’n graad van perfectie bereikt, grenst aan het
ongelooflijke. Bovendien wint hij door zijn sobere acteerstijl
steeds meer aan intensiteit en overtuigingskracht : het icoon
heeft zich ontpopt tot een klasrijk vertolker ! Dat je zo’n
‘status’ pas verdient door het opbouwen van kwaliteit,
waardering en uitstraling, bewijst de jonge Casey Affleck, die
Brad Pitt magistraal partij geeft.
In deze briljante postmoderne western filmt de jonge regisseur
Andrew Dominik de commerciële codes met brio in de vernieling :
i.p.v. ‘achterhaalde vedettencinema’ te serveren, knoopt hij
integendeel aan bij de sfeer van een eindigend tijdperk waar
aparte individuen hun sterke karakters laten overwegen op
‘nieuwe regeltjes’ die hun leefbaarheid bedreigen. Hun verzet
wordt, mettertijd, schimmiger : de helden vervagen, lossen op in
‘de mist der tijd’ : verandering breekt de ban van het verleden.
Toch blijft hun inborst, gedrag en denken intrigeren, meer dan
hun daden. Hun mentaliteit spreekt evenzeer uit hun huiselijke
doen en laten. En dat werkt vervreemdend t.o.v. hun killersimago
: de dramatische spanning is onderhuids, het samenleven niet
zonder innerlijke spanningen. Actie, op het terrein, breekt
plots de rust die snel terugkeert : de wind gaat weer liggen,
het leven gaat verder. Een poëtische camera registreert de
lyriek van mens en omgeving, onverstoord. Tot de psychologische
spanning culmineert in de moord op Jesse James : een mythe ligt
plots aan flarden. De biecht van de moordenaar zet alles in
perspectief : motivatie, opbouw, oorzaak en gevolg. Het levert
tussen herinneringen en droombeelden een beeldige situering op
in tijd en ruimte, binnenskamers en ‘on the road’, wat
resulteert in een prangende cultuurschets. Met opmerkelijke
resonanties.
‘The Assassination of Jesse James’ vertolkt in onvergetelijke
beelden de Amerikaanse fascinatie voor zogenaamde helden, over
het paard getilde, gestoorde figuren die, dankzij de media,
uitgroeien tot ‘mythen’. Meteen peilt deze uitzonderlijke film
nar de grenzen van misdaad en roem, obsessie en afgunst,
eenzaamheid en wraak. De contradicties die tussen karakters en
gedragingen voortwoekeren tot de stoppen doorslaan, maken van
deze ‘westerner’ een intense tragedie die even diep wortelt in
menselijke roerselen als ooit het geval was in de Griekse
treurspelen. Daarom zal deze film natrillen in gemoed en
herinnering, gebrand op ons netvlies als een onvergetelijke
verwijzing naar ‘la condition humaine’, het leven achterna.
Gisteren, vandaag en morgen. Een ‘eruptie’ die het oppervlak
even beroert. En dan weer effen gestreken wordt door de tijd, in
eeuwige herhaling. Klasse ! Zonder meer. En van een zeldzame
schoonheid. Indringend, bovendien. Een subliem filmgedicht.
Prachtig, van A tot Z. Dus : niet te missen.
|
|
