Lees recensie >>>
Officiële site
met trailer |
04 03 2008
Regie:
Scenario:
Fotografie:
Muziek:
Montage:
Vertolking:
|
Stefan Ruzowitzky
Stefan Ruzowitzky naar de biografie van Adolf Burger
Benedict Neuenfels
Marius Ruhland
Britta Nahler
Karl Markovics (Salomon Sorowitsch), August Diehl (Adolf
Burger), Marie Bäumer (Aglaia), David Striesow (Friedrich Herzog),
August Zimer (Dr. Klinger), Dolores Chaplin (Meisje in Casino) |
|
‘Medewerking of verzet: een dodelijk dilemma’ |
De Duitse cinema is weer één van de besten ter wereld. Recente
films als ‘Goodbye, Lenin!’, ‘Der Untergang’, ‘De Pianist’, ‘Das
Leben der Anderen’, ‘Auf der andere Seite’, ‘Vier Minuten’ e.a.
zijn nog maar het topje van een internationaal benijdenswaardige
filmproductie. Het jongste kwaliteitsvoorbeeld is ‘Die Fälscher’(‘De
Valsmunters’), een indringende film over een groep ‘handige
jongens’ die door de Nazi’s worden ingeschakeld om, in het kader
van ‘Operatie Bernhardt’, opgestart vanuit het concentratiekamp
van Sachsenhausen, Engelse en Amerikaanse bankbiljetten na te
maken om de geallieerde economie te ondergraven.
Gebaseerd op het getuigenis van Adolf Burger (‘Des Teufels
Werkstatt. Die Grosste Falscheraktion der Geschichte’) focust de
Oostenrijkse regisseur Stefan Ruzowitzky op het conflict tussen
idealisme en pragmatisme, zelfbehoud en overleving op het scherp
van de snede, wat de karaktertekening verdiept. Ruzowitzky
werkte het boek om tot verfilmbaar materiaal : in plaats van
nogmaals een concentratieverhaal te vertellen, vindt hij het
hoofdpersonage Salomon Sorowitsch uit om zijn film dramatisch te
organiseren en emoties op te roepen die authentiek overkomen.
Sorowitsch is niet zomaar een gevangen burgertje : zijn
impulsiviteit bouwt onvoorspelbaarheid in, wat de intensiteit
van het gebeuren verhoogt. Bovendien leidde hij een ‘team’ dat
zich, als specialisten, distantieerde van de Nazi-ideologie maar
niet steeds op dezelfde lijn zat : conflicten bleven niet uit.
Naast de overtuigende vertolkingen , o.a. van Karl Markovics en
Devid Striesow, waarborgt de dramatische opbouw het boeiend en
pakkend avontuur van de meester-vervalser, schilder van
opleiding, crimineel uit noodzaak. Ruzowitzky hanteert soms de
handcamera, snijdt bruusk van actie naar bezinning en laat de
muziek gevat contrasteren met de gebeurtenissen. Bovendien is de
kritiek op ‘ het gebruik van mensen, in functie van een
bedrieglijk plan’ en op het ‘inboeten van moraliteit’ knap
filmisch aangebracht : de structuur doorbreekt gevat de
verhaalchronologie en laat ruimte om de denkwereld van het
hoofdpersonage te leren kennen. Actiescènes wisselen af met
onthutsende gesprekken of confrontaties in hun besloten
barakken, nauwelijks afgeschermd van het uitroeiingritueel.
Gratuit of louter illustratief is deze topfilm alvast niet :
meewerken of verzet plegen, het blijft een keuze op leven en
dood.
Ruzowitzky maakt deze morele worsteling indringend voelbaar in
dit pakkend oorlogsdrama waarin Joden (- grafici, drukkers en
kunstenaars -) worden geronseld om Nazi’s te helpen, op gevaar
er hun leven bij in te schieten : een pijnlijk dilemma,
historisch waar ! De toeschouwer zit meermaals gekneld tussen
afkeuring en sympathie voor interessante personages die niet te
vatten zijn in schema’s van goed of kwaad : laf zijn of
heroïsch, slachtoffer of medeplichtige, gewetensvol of
gewetenloos, het blijven, in ‘Die Fälscher’ en ook daarbuiten,
vragen die geen simplistisch antwoord verdragen, zeker niet in
de voorkamer van de dood. Angst, heroïek, hypocrisie,
opportunisme en overlevingsdrang zijn dagelijkse gezellen.
Tussen nostalgische momenten (de Tango-jaren ’30) en
thrillerachtige ontwikkelingen in, laat ‘Die Fälscher’, in het
verlengde van ‘Schindler’s List’, ‘The Pianist’ en ‘Sophie
Scholl’, een onuitwisbare indruk na, omdat de personages knap
uitgetekend zijn in een benepen situatie die mensen blijvend
tekent en bevraagt. Ruzowitzky’s film is niets minder dan een
imposant, spannend, aangrijpend menselijk drama.
|
|
