Lees recensie >>>
Officiële site
met trailer |
11 03 2008
Regie:
Scenario:
Fotografie:
Muziek:
Montage:
Vertolking:
|
David Cronenberg
Steven Knight
Peter Suschitzky
Howard Shore
Ronald Sanders
Viggo Mortensen (Nikolaï Luzhin), Naomi Watts (Anna), Vincent
Cassel (Kiril), Armin Mueller-Stahl (Semyon), Jerzy Skolimovski
(Stepan), Sinéad Cusack (Helen), Donald Sumpter (Yuri),
Sarah-Jeanne Labrosse (Tatiana) |
|
‘Belofte maakt schuld’ ? |
De Canadese regisseur David Cronenberg, die in de jaren ‘90 o.m.
‘Crash’, ‘eXistenZ’ en ‘Spider’ regisseerde en in 2005 veel
succes kende met ‘A History of Violence’, zorgt met ‘Eastern
Promises’ andermaal voor een beklijvend hoogtepunt.
Deze prent, die gevaarlijk diep onder je huid kruipt, begint als
een vrij klassieke gangsterfilm. De mooie Anna Khitrova is een
jonge vroedvrouw met Russische roots. Op een dag wordt een
zwaargewond én hoogzwanger 14-jarig Oost-Europees meisje op haar
ziekenhuisafdeling binnen gebracht. Het ziekenhuispersoneel weet
de baby te redden, maar de jonge moeder komt om het leven. De
identiteit van het meisje kan niet achterhaald worden, maar Anna
vindt wel haar in het Russisch geschreven dagboek met daarin een
kaartje van een Siberisch restaurant in Londen. Vanwege haar
Russische komaf en de miskraam die ze zelf meemaakte raakt Anna
zwaar geïntrigeerd door de affaire en zoekt ze contact op met de
oude restaurantuitbater Semyon. Zonder het zelf te beseffen
raakt ze stilaan verstrikt in een schimmige onderwereld waar
heel andere wetten gelden...
‘Eastern Promises’, naar een scenario van Oscar-winnaar Steven
Night, is een combinatie van een gangsterfilm, een
Hitchcocksiaanse thriller en een familiedrama. De film speelt
zich af het hedendaags, multicultureel Londen, maar het is niet
het Londen dat de doorsnee toerist te zien krijgt. Het is de
duistere kant van een wereldgrootstad, waar onder andere het
Russisch misdaadsyndicaat ‘Vory V Zakone’ (letterlijk ‘dieven
met eer’) actief is, de stad ook waar de niet onbesproken
Russische miljardair Roman Abramovitsj in 2003 de voetbalculb
Chelsea helemaal opkocht, als betrof het een klein
boerenbroodje.
Cronenberg verwijst hier trouwens onrechtstreeks naar wanneer
iemand geliquideerd wordt na een thuiswedstrijd van ... jawel:
Chelsea.
De steeds maar groeiende infiltratie van misdaadbendes vanuit
voormalige communis- tische landen en de vermeende banden die,
volgens kwatongen zouden bestaan tussen de Russische president,
of moeten we zeggen dictator, Poetin en de maffia zijn elementen
waar je als kijker automatisch moet aan denken
U merkt het: net zoals in zijn andere films overstijgt
Cronenberg in deze film opnieuw moeiteloos de clichés van het
genre. ‘Eastern Promises’ is in de eerste plaats een zeer
overtuigende karakter- en milieustudie die een boeiende en
geloofwaardige inkijk biedt in de Russische maffiawereld. Maar
wie de bovenste laagjes afpelt, stoot daarnaast ook op een diep
verontrustende meditatie over de menselijke lust naar geweld,
over de flinterdunne morele grenzen tussen Goed en Slecht.
Uit deze film blijkt eveneens dat het voor stervelingen quasi
onmogelijk is om te ontsnappen aan afkomst en voorgeschiedenis.
Thematisch doet de film daarmee wat denken aan ‘The Departed’.
“Every sin leaves a mark” luidt het in de film: het verleden van
een mens dringt diep door in zijn porieën en in dit geval mag je
de uitspraak letterlijk nemen: het lichaam van de leden van deze
Russische misdaadbende laat zich lezen als een boek, vermits al
hun “heldendaden” letterlijk op hun huid getatoeëerd worden...
Kortom: er is veel meer aan de hand dan aan de oppervlakte te
zien is en vaak daagt Cronenberg je uit om je eigen vaste ideeën
in vraag te stellen. Dat zorgt ook voor een onverwachte
plotwending, waardoor deze gelaagde film de toeschouwer tot het
einde bij het nekvel houdt.
Hoogtepunt van deze sinistere trip door de schemerigste krochten
van de menselijke psyche is de briljant gechoreografeerde,
hondsbrutale stoombadscène, waarin de chauffeur Nikolai Luhzin
(Viggo Mortensen) een vreselijk gevecht levert op leven en dood
tegen 2 Tjsetseense huurmoordenaars. In een tijd waarin
gevechtsscènes in actiefilms even routineus geworden zijn als
dansscènes in musicals, verzet Cronenberg hier de bakens en
zorgt zo voor een mijlpaal en een eikpunt voor dat soort scènes
de komende jaren.
Mortensen, die schrikwekkend diep in zijn rol zit, is
onmiskenbaar de ster van de film. Zijn Nikolai straalt ondanks
het gebrek aan emoties menselijkheid uit en de scènes waarin hij
de meest vreselijke zaken uitvoert alsof het “gewoon een dag op
het werk” is, zijn macaber én grappig. Om zich op deze rol voor
te bereiden reisde Mortensen in zijn eentje naar Moskou,
Sint-Petersburg en het Oeralgebergte in Siberië. Hij reisde er
weken rond, zonder tolk, las al wat er te lezen viel over
Sovjetrussische misdaadkartels, zoals de ‘Vory V Zakone’ en
dompelde zich onder in de leefwereld van het Russische
gevangenen, waar je “de staat van verdienste” van de criminelen
kan aflezen aan het soort tatooes dat op hun lichaam staat.
Daarnaast perfectioneerde hij er zijn Siberisch accent en leerde
er hele lijnen Russisch en Oekraïens.
Naomi Watts (Anna Khitrova), eerder reeds te zien in ‘21 Grams’,
is als vanouds uitstekend en een indrukwekkende Armin
Mueller-Stahl toont dan weer dat wreedheid en kwaadaardigheid
niet noodzakelijk met veel geschreeuw en fysiek machtsvertoon
hoeven te worden vertolkt. Zijn “zachtaardige” Semyon is een
intimiderende duivel die dichter bij zijn losgeslagen zoon
(Kirill, rol van Vincent Cassel) staat dan hij zelf zou willen
toegeven.
Voeg daar nog de sfeervolle filmmuziek van Cronenberg-veteraan
Howard Shore, de onopvallende maar geslaagde fotografie van
Peter Suschitzky en het druilerige decor van Londen aan toe en
je krijgt een bedrieglijk eenvoudige, als gangsterfilm vermomde
archetypische Cronenberg-film.
|
|
