.: 2008-2009 Deel 2 :.
02-03 Deel    2 05-06 Deel 1 2 08-09 Deel 1 2  
03-04 Deel 1 2 06-07 Deel 1 2 09-10 Deel 1 2  
04-05 Deel 1 2 07-08 Deel 1 2

 

  
Un dimanche a Kigali
Lees recensie >>>

 

 27 01 2009

Regie:
Scenario:
Fotografie:
Muziek:
Montage:
Vertolking:
Un Dimanche A Kigali Canada 2006 118'

Robert Favreau
Robert Favreau
Pierre Mignot
Jorane
Hélène Girard
Fatou N’Diaye (Gentille), Luc Picard (Bernard Valcourt), Vincent Bilodeau, Céline Bonnier, Geneviève Brouillette


Hoop of zinloosheid?
Rwanda is méér dan een krantenbericht waard. Genocide, HIV, verkrachtingen, soldaten-machismo, huurlingen en kindsoldaten, duizenden vluchtelingen op de dool tussen de plooien van de valleien, willekeur en machteloosheid, honger en sterfte, epidemiegevaar, slachtpartijen en onverschilligheid : het wordt te veel. Sinds president Habiyarimana’s vliegtuig werd neergeschoten en ongewapende Belgische Blauwhelmen straffeloos werden afgemaakt, zijn chaos, corruptie, uitbuiting, intimidatie en machtsmisbruik schering en inslag gebleven. Noch Kagame noch Nkunda blijken betrouwbare ‘gesprekspartners’, de internationale beveiligingskrachten, MONUC op kop, blijven even machteloos en onbruikbaar. Kinshasha blijft vaag, een positieve, gerichte aanpak voor de dringende overleving van de plaatselijke bevolkingen even problematisch. De duizenden doden, verminkten, gewonden, verkrachte en met HIV besmette vrouwen getuigen niet van ‘beterschap op het terrein’. Elke aarzeling is dodelijk. Voor duizenden. In deze ‘kroniek van een aangekondigde dood’ van een land en zijn bevolking, is geen plaats meer voor improvisatie. Zo’n ‘apocalyps’ is voor ons, weldoorvoede en beveiligde stedelingen en dorpers, niet te vatten. Ginder gebeuren levensberovende drama’s, elke honderd meter, aan de rand van de weg.

‘Un Dimanche à Kigali’ vertelt in pakkende beelden het liefdesverhaal van Gentille, serveerster in het Hôtel des Mille Collines, en van Bernard Valcourt, Canadees journalist die een tv-reportage maakt over de aids-epidemie in Rwanda, dat in 1994 ten prooi valt aan een regelrechte genocide. Tegen deze achtergrond ontwikkelt zich een prachtig verhaal van mensen onderweg. Tussen liefde en leed schetst de regisseur, ontroerend en humaan, de ervaringen van de ommekeer, van vreed-zaam leven naar haatpsychose. Dat ‘Radio Mille Collines’ hiervan de motor was, kunnen velen getuigen. Maar wat er tussen brousse, dorp en stad aan elementaire menselijkheid in korte tijd verdween, is onvoorstelbaar. De primitieve haatexplosie heeft wonden geslagen die zelfs de baby’s van toen, na 13 jaar, nog steeds ‘aan den lijve’ ondervinden : er zijn nu meer weeskinderen, kampkinderen en kindsoldaten dan gezond opgroeiende jongeren ! Van enige infrastructuur voor gezondheid en onderwijs is geen sprake meer. Van enige economie evenmin. Alleen opbod maakt geld : alles is te koop. Van moraliteit of respect voor elementaire rechten en behoeften van elke mens, evenmin. Hoe dit alles in zijn werk ging, ver van tussentijdse beloften en pogingen tot ‘vredesconferenties’ alom, kan je bijna fysiek ervaren in deze pakkende film die je deel maakt van menselijke ervaringen in het oog van de storm.

‘Un Dimanche à Kigali’ combineert voortreffelijk de warmte van de lokale bevolking, hun omgang met de kolonialen en de broeierig-explosieve situatie die leidde tot moord en vluchtelingenstromen van zowel inlandse als blanke bevolking, met als oorzaak het rassenconflict tussen Tutsi’s en Hutu’s. Doorheen dit dreigend fiasco dat ook ‘The Last King of Scotland’ rood kleurde, weeft de Canadese cineast Robert Favreau een draad van verstandhouding en liefde die het pessimisme van alle betrokkenen tracht op te trekken naar enig warm menselijk niveau. Omwille van dit verhaal binnen het verhaal, omwille van deze gevoelens die erg sterk contrasteren met de voelbare dreiging van ongebreideld geweld in de omgeving, blijft deze film een zinvolle verwijzing naar de onver-vangbare functie en betekenis van de vrouw voor haar gezin en familie. Deze onverbreekbare band is, in weerwil van alle gebeurtenissen, zowat de enige vaste waarde die door de rebellen genadeloos wordt vernietigd, in blinde woede. Het is dus noodzakelijk en hoogdringend de talloze ‘vrouwen, kinderen en jongeren onderweg’ in bescherming te nemen, om de overleving van de bevolking te verzekeren. Ook vandaag.

Gebaseerd op het boek van de Canadese journalist Gil Courtemanche, ontroert ook dit filmverhaal over blanke machteloosheid tegenover het vergooien van zoveel mensen en kansen binnen de zwarte bevolking waar Tutsi’s en Hutu’s mekaar het licht niet meer gunnen. Deze film is ‘like a prayer for understanding’, een bede voor hoop op vrede, ooit, tussen blank en zwart, Hutu’s en Tutsi’s : haat laat immers slechts verwoesting na. De Canadese journalist, in de film Valcourt genaamd, ervaart die zinloosheid schrijnend : zijn contact met de vader van Gentille, zijn Rwandese vrouw, spreekt boekdelen. Regisseur Favreau laat lichtzijde en donkerte van deze situatie sober afwisselen, om de gevoelens te peilen van ‘mensen onderweg’ en hun verwachtingen en ontnuch-tering te begrijpen. Als getuigenis van toestanden die zich niet blijvend mogen herhalen, als oproep tot solidaire actie ten voordele van vrouwen en kinderen in levensnood, is deze oprechte film niet te missen. Wie iets meer wil begrijpen van wat zich onder ‘onze’ ogen in onze vorige missiegebieden en koloniale wingewesten afspeelt, kan, met deze doorvoelde film, inzicht verwerven in een con-flict waarin de rijkdom van de ondergrond de ontering van elke menselijkheid geenszins veront-schuldigt. Of zou het dan toch waar zijn : ‘Profits before humanity’ ? ‘Un Dimanche à Kigali’ is een indrukwekkende en warme film tegelijk, vooral omdat mensen overal belangrijk zijn en blijven. Een film over essenties. Van levensbelang. Voor Afrikanen en Westerlingen, o.m. voor Belgen met een koloniaal verleden of mensen uit een Belgenland dat daar belangen heeft en ook ervaring op het terrein. Voor wie, via diplomatieke weg, reële verbetering en politieke oplossingen wil helpen realiseren, ten voordele van de bevolking in de grensstreek tussen Congo en Rwanda. Een pakkende film voor mensen met een hart voor mensen. Een nuttige prik tegen onverschilligheid, oeverloos gepraat en andere ‘ver-van-mijn-bed-shows. Niet te missen.