Lees recensie >>>
Officiële site
met trailer |
22 09 2009
Regie:
Scenario:
Fotografie:
Muziek:
Montage:
Vertolking:
|
Saul Dibb
Jeffrey Hatcher, Anders Thomas Jensen en
Saul Dibb
naar Amanda Foreman’s boek ‘Georgiana, Duchess of
Devonshire’
Gyula Pados
Rachel Portman
Masahiro
Hirakubo
Keira Knightly (Georgiana), Ralph Fiennes (the
Duke), Charlotte Rampling (Lady Spencer), Dominic Cooper
(Charles grey), Hayley Atwell (Bess Foster)
|
|
Luxe of geluk, een dilemma |
Molière en o.a. Jane Austen bekritiseerden meermaals het
verstandshuwelijk als een bij uitstek economisch systeem gebaseerd
op een ‘nuttig contract’, in tijden waarin standenverschillen en
verzekering van liefst mannelijke erfgenamen belangrijker bleken
dan liefde. Loze conventies en gebrek aan respect voor de
persoonlijkheid en rol van de vrouw, privé en sociaal, verklaren
zo makkelijker ontrouw en verstoting. Rebelleren tegen het
heersend rolpatroon was gevaarlijk : het voorspelde telkens nieuwe
tijden, zelfs revoluties. Sociale verschillen en de kloof tussen
liefde en façade maakten sindsdien het onderwerp uit van vele
romans en films. Allusies op actuele situaties kleurden en
verjongden de problematiek : het verleden dient nu als ‘spieghel
historiael’, als ijkpunt voor praktijken die elk
evenwaardigheidsprincipe ontoelaatbaar uitgommen. Zoals in
‘Liaisons dangereuses’, ‘Sense and Sensibility’, ‘Pride and
Prejudice’. Zelfs ‘Atonement’ gaf aan dat het water soms te diep
blijft.
In ‘The Duchess’ schittert Keira Knightly in de
huwelijksperikelen van de historische figuur Lady Georgina
Spencer, door de machtige Hertog van Devonshire (Ralph Fiennes)
uitgekozen als windscherm en sociaal excuus. Meteen een knipoogje
naar Prince Charles die Diana Spencer in zo’n conventie-huwelijk
lokte. Toch staat ‘The Duchess’ mijlenver af van louter ‘gossip’
en sensatie. Met Britse degelijkheid zet regisseur Saul Dibb het
ontleedmes in een aristocratisch milieu dat het traditioneel
huwelijksmodel uitholde, de vrouw als uitstalraam gebruikte,
zonder de minste belangstelling voor haar idee over samenleven en
persoonlijke ontwikkeling.
Lady Georgina ontpopt zich
evenwel tot de sociale tegenpool van haar onverschillige gemaal.
Dat is een streep te ver voor de edelman die haar
onafhankelijkheidsdrang en politieke vernieuwingideeën ‘cash’
terugbetaalt : hij herstelt de gevestigde orde, met een bonus voor
hemzelf. De intriges die dit machtsspelletje bepalen tot en met de
gevolgen, onthutsen en verstillen ook de kijker, die het verhaal
begrijpt vanuit eigen optiek, mentaliteit en opinie anno 2009. De
regisseur gaat hierbij een stuk verder dan een louter
‘romantische’ evocatie : hij peilt naar de beweegredenen in actie
en reactie, wat resulteert in een schitterende analyse van
relaties en verhoudingen, binnen- en buitenshuis.
Dit
uitmuntend vertolkt gezinsdrama speelt zich af in prachtige
locaties die de sfeer van ontworteling, revolte en eenzaamheid
achter het scherm van fatsoen amper kunnen verdoezelen.
Integendeel, het decorum intensifieert het persoonlijk drama,
verscherpt de genomen beslissingen binnen de heersende sociale
logica : verkommeren achter statussymbolen was ‘normaal’. Als
vrouw, op zoek naar tederheid en begrip, je eigen ruimte vrij
bepalen was zeker geen realistische optie. Van enige feministische
reflex of mensenrecht was duidelijk geen sprake. Opstandigheid
betaal je : de motor van vernieuwing naar meer gelijkberechtiging
wordt lam gelegd. Tot de kruik zal breken. Allicht heeft de
realisatie van sociale rechten meer tijd nodig dan verlichte
geesten het eertijds theoretisch verwoordden. Maar evoluties kan
je niet zomaar stilleggen, ondanks de talrijke slachtoffers.
‘The Duchess’ brengt, prangend en zwierig tegelijk, een
schrijnend beeld van misbruik en onrecht binnen traditionele
normen en rolpatronen. Meeslepend en ontnuchterend zijn ook de
spitse dialogen en de sfeerrijke muziek die het gebeuren meer
diepgang geven. De film verrijkt klasrijk wat ‘Les Liaisons
dangereuses’, ‘Valmont’, en ‘Marie-Antoinette’ als filmanalyse van
mens en tijd presteerden. Tussen korset en vrije meningsuiting,
mode en eigen aanvoelen peilt Saul Dibb naar achtergronden en
motivering in handel en wandel van personages die, niet allemaal,
het spel meespelen, met alle gevolgen vandien. Ook al is niemand
perfect en uitglijden menselijk, genadeloze restauratie van de
schijn ten koste van de reële, spontane inzet en beleving blijft
crimineel, vermits als dusdanig opgezet, gepland : enkel kleine
mensen ‘verkleinen’ hun levensgezellen. Ook dit maakt het
mensenportret van ‘The Duchess’ tot een zeer sterke film, prangend
en blijvend actueel, menselijk en groots in zijn duiding en
filmische draagkracht : een moderne kijk op een verleden dat
blijft meetellen. Een prachtfilm, mét inhoud. Meeslepend en
klasrijk. Indrukwekkend en informatief. Wat kan je nog meer
verlangen ? Content versus perceptie.
|
|
