Lees recensie >>>
Officiële site
met trailer |
29 09 2009
Regie:
Scenario:
Fotografie:
Muziek:
Montage:
Vertolking:
|
Stephen Daldry
David Hare naar „Der Vorleser“ van
Bernhard Schlink
Roger Deakins
Claire Simpson
Nico Muhly
Kate Winslet (Hanna Schmitz), Ralph Fiennes (Michael Berg), David
Kross (Michael Berg) e.a. |
|
Liefde in tijden van verklikking |
Dat Duitsland nog niet in het reine is gekomen met zijn
Nazi-verleden is de voorbije jaren aangetoond door schitterende
films als “Sophie Scholl” , “Die Fälscher”, “Der Untergang” e.a.
Elk op zijn manier kaartten de regisseurs thema’s aan die een
ander licht wierpen op deze cruciale periode van de Duitse
geschiedenis. Met zijn film “The Reader” tracht regisseur Stephen
Daltry (bekend van o.a. “The Hours” en “Billy Eliott”) op zijn
beurt een andere invalshoek te geven op deze woelige periode.
Alleen is het dit keer geen Duitstalige maar een Engelstalige film
geworden, weliswaar gebaseerd op de Duitstalige succesroman “Der
Vorleser” (1995) van de Zwitserse auteur Bernhard Schlink. Het
boek werd uitgebracht in tientallen talen en verkocht intussen
wereldwijd al honderdduizenden exemplaren.
Ondanks het
succes waren er ook kritische stemmen. Vergoelijkte Schlink de
medewerking van het Duitse volk aan het nazi-regime niet door de
aandacht op de Duitse kant van het verhaal te richten en zo het
kwaad te banaliseren ? Dit controversieel gegeven wordt evenwel
met brio verfilmd door de regisseur. Hij verweeft zware thema’s
zoals schuld, boete en vergiffenis met elkaar en laat deze botsen
met het soort liefde dat je leven verandert. Toch is “The Reader”
in de eerst plaats een rijk moreel drama dat niet peilt naar de
schuld maar de verwerking van het pijnlijke verleden centraal
stelt. Op een geraffineerde wijze peilt de film naar het conflict
waar de naoorlogse tweede generatie mee te maken had : de kinderen
die na de oorlog begonnen te beseffen waar hun ouders, leraren,
priesters… hadden aan meegewerkt, willens, nillens, bewust of
onbewust.
Eind de jaren 50 beleeft de vijftienjarige
student Michael een passionele relatie met de twintig jaar oudere
vrouw Hanna die het heerlijk vindt om te worden voorgelezen. Het
ene boek na het andere, de hele wereldliteratuur komt zo aan bod.
Hoewel hij alles over haar wil weten, blijft hij in het duister
tasten over haar verleden. Waarom houdt Hanna van literatuur ? Wat
zijn haar beweeg-redenen ? Michael is in haar ban en heeft het
gevoel dat hij nooit meer zonder haar verder kan.Tot zij van de
ene dag op de andere verdwijnt. Acht jaar later ziet Michael haar
onverwacht terug. In totaal andere omstandigheden wordt hij
geconfronteerd met een aantal cruciale vragen die een schaduw
werpen op een verleden waaraan hij alleen prettige herinneringen
heeft. Wie was die vrouw dan in feite wél ? Hoe moet hij haar nu
zien ? Moet hij kiezen tussen ervaring en weten ? En wat dan ?
Voor de regisseur was het belangrijk Hanna’s medewerking aan
de Holocaust te kaderen binnen haar achtergrond en haar
analfabetisme. Doordat zij analfabete was, was zij niet verbonden
met de maatschappij, waarvoor zij zich enorm schaamde. Zij was ook
heel eenzaam. Als je niet kunt lezen, leer je verschrikkelijk slim
liegen en raak je op de duur geïsoleerd door je leugens. Ook al
hebben anderen eerst de waarheid geweld aangedaan : systemen,
propaganda, sociale druk. Dat maakt haar zo kwetsbaar, wat zal
blijken op het proces waar ze geconfronteerd wordt met situaties
waarmee ze geen raad weet. Taal en literatuur boeien haar alleen
als iemand haar voorleest, als uiting van liefde.
En als
balsem tegen geweld ?
De verschillende tijdsniveaus monden
uit in een gelaagde vertelling, waarbij de thema’s van
verantwoordelijkheid en geheimhouding voor eenheid zorgen Die
eenheid wordt ook gerealiseerd door de narratieve rol van het
voorlezen, een mooie metafoor voor de tijdloosheid van kunst in
barbaarse tijden. Het intelligente scenario geeft het geheel een
intens filmische structuur waarin elke scène logisch de volgende
inleidt. Maar het zijn vooral de acteurs die het geheel onder
controle houden. Kate Winslet kreeg voor de rol van Hanna voor de
eerste keer een Oscar en ook Ralph Fiennes en David Kross in de
rol van Michael spelen op een uitzonderlijk hoog niveau. Voeg
daarbij nog de zeer verzorgde fotografie en de meeslepende muziek
en je krijgt een oerdegelijke, zij het klassieke film die de
toeschouwer niet onverschillig zal laten. Integendeel. Opnieuw
stof voor nakaarten. |
|
