Lees recensie >>>
Wikipedia
|
19 01 2010 Regie:
Scenario:
Fotografie:
Muziek:
Montage:
Vertolking: |
Steve Jacobs
Anna Maria Monticelli nr Coetzee
Steve Arnold
Antony Partos
Alexandre de Franceshi
John Malkovich (David
Lurie), Eriq Ebouaney (Petrus),
Jessica Haines (Lucy), Charles
Tertiens (Ryan), Scott
Cooper (student) |
|
Kantelmoment Zuid-Afrika |
J.M. Coetzee’s roman, ‘In Ongenade’, in 1999 bekroond met de
Booker Prize, schetst een onthutsend beeld van Zuid-Afrika na de
Apartheid. Een portret ook van twee getormenteerde zielen tegen de
achter-grond van een door corruptie, rassenhaat en armoede
verscheurd land. De auteur laat de lezer vrij om voor hen
sympathie, onbegrip of haat op te vatten. Hevig bekritiseerd,
zelfs door de Verzoeningscommissie, wegens het overtekend,
racistisch beeld, is het, bij nader inzien, veeleer een
onverbloemd eerlijke verken-ning van de angsten van mensen die
zich vertwijfeld afvragen hoe het nu verder moet met hun land en
met hun leven : in het actuele Zuid-Afrika heeft elke huidskleur
immers zijn eigen, aparte lading. De wonden blijven groot, het
water diep. Ondertussen Nobelprijs Literatuur (2003) woont
hij,sinds 2006, in Australië. Regisseur Steve Jacobs leverde er
prachtig werk , wat de enthousiaste reactie verklaart van Coetzee
zelf, vooral omdat de Australiër geen afbreuk doet aan de
integriteit van het boek. Nergens wordt geprobeerd het
ongemakkelijke te verzachten. En op de vraag wat een Australiër
moet met een typisch Zuid-Afrikaans onderwerp, antwoordde hij : Ik
benaderde het boek niet als “Dit is Zuid-Afrika”, maar als een
verhaal over mensen in extreme omstandigheden.
David Lurie,
afstandelijke blanke Zuid-Afrikaan en uitgeblust wetenschapper
heeft de neiging alles te rationaliseren, zijn emoties en cursus
romantische poëzie incluis. Hij verzacht zijn vereenzaming met
schrijven en avontuurtjes: een machtsspelletje dat hem zijn ambt
kost. Hij trekt zich terug op het boerderijtje van zijn dochter
Lucy in een streek waar het, als blanke, steeds onveiliger wordt.
Tot traumatische gebeurtenissen aangeven dat het machtsevenwicht
in Zuid-Afrika verschuiven : de verhoudingen tussen blank en
zwart, ook na het afschaffen van de Apartheid, blijken niet meteen
even harmonieus, als gevolg van de ‘blanke schuld’. Beiden worden
gedwongen hun kijk op het leven te herzien, wat de problematische
vader-dochterrelatie nog scherper uitlicht, wegens onvermogen om
te communiceren en verschil in levensovertuiging. De oudere blanke
generatie verschilt té veel van de nieuwe die beter samen wil
leven met de zwarte bevolking.
Vele vragen blijven : Is de
keuze die Lucy maakt de meest rationele ? Doet zij inderdaad boete
voor het onrecht begaan door het blanke ras in de jaren van
Apartheid ? Is zij bereid de diepste vernedering te ondergaan als
voorwaarde tot compromis ? Waarom is verhuizen geen optie ? Dat
daardoor groot onrecht onbestraft blijft, is de onvermijdelijke
prijs die moet betaald worden. Haar situatie en die van haar land
weerspiegelen vooral gespletenheid en sluimerende onrust bij
mensen die soms als zwerfhonden rond-waren. Het indrukwekkende
Zuid-Afrikaanse landschap, weids en gordroog, contrasteert scherp
met de vriendelijke stadjes : het desolate platteland biedt geen
enkele ontsnappingsmogelijkheid.
De twee hoofdrollen
worden ontroerend maar ingehouden vertolkt door de acteurs. We
weten dat John Malkovich personages kan neerzetten aan wie men
zich soms met volle overgave kan ergeren. Toch weet hij zelfs het
meest verachtelijke personage, ook nu weer, iets menselijks mee te
geven. Jessica Haines
debuteert overtuigend en zet een
vastberaden, maar ook kwetsbare vrouw neer, soms ietwat
ontoegankelijk, net als haar vader.
“Disgrace” is een
schitterende verfilming van hét meesterwerk van Nobelprijswinnaar
Coetzee. Het is een indringende film die vragen oproept over de
huidige evolutie in Zuid-Afrika sindsdien. Stof tot nadenken en
napraten, alleszins. Een niet te missen belevenis.
|
|
