Charles Reisner & Buster Keaton Buster Keaton (William
Canfield), Tom McGuire (J.J. King), Ernest Torrence (William
‘Steamboat Bill’ Canfield), Tom Lewis (Tom Carter), Marion Byron
(Kitty King), James T. Mack (minister) Joseph Schenck
Bertel Schollaert, sopraansax Maarten-Jan huysmans, altsax
Eva Vermeiren, tenorsax Thomas Van Gelder, barotonsax Eric
Sleichim: concept en compositie (1996) Jo Thielemans
Philippe van Leer, Xavier Yerlès
A Buster Keaton production
Met live
begeleiding door het
SIC YOUNG BLINDMAN QUARTET
In een uitzonderlijk Komisch Filmconcert
i.s.m. CC. ZOETEGEM
Steamboat Bill Jr. is een
BL!NDMAN-productie, gecreëerd door het BL!NDMAN Saxofoonkwartet in
1996, in coproductie met Kunstencentrum Vooruit, met de steun
van het Koninklijk Filmarchief van Brussel. De live
begeleiding wordt uitgevoerd door het SIC / Young Blindman Kwartet
‘A Comedy of Love and Sorrows’ : ‘t zal je maar
overkomen !
Deze opmerkelijke ‘Stille film’ van Buster Keaton uit 1928 is ,
gedeeltelijk autobiografisch : in 1898 wordt de driejarige Joseph
Francis “Buster” Keaton door een wervelwind uit zijn bed gelicht
en komt pardoes op straat terecht. De spectaculaire stormscène in
“Steamboat Bill Junior” is niet de enige verwijzing naar Keaton’s
jeugd. In deze film klaagt hij op meesterlijke wijze de
scheefgelopen relatie met zijn vader aan: een variété artiest die
zijn zoon van kinds af aan allerlei acrobatieën én een hels
werkritme oplegde. Dat is zonder twijfel de reden waarom de
personages zich in deze film complexer en diepgaander aftekenen
dan in Keaton’s voorgaande werken.
Buster Keaton’s
handelsmerk is de ‘physical comedy’ uit het ‘Slapstick’-tijdperk
in de jaren 1920. Zijn uitgestreken, stoïcijnse gelaatsuitdrukking
(zijn ‘Stone Face’, overigens een bron van inspiratie voor de
‘poker faces’ van Alec Guiness, Peter Sellers, Blake Edwards én
Jackie Chan !) contrasteer-de fel met de ijzingwekkende stunts die
hij zélf uitvoerde, zonder stand-in, op eigen risico van lijf en
leden. Bovendien werkte die ‘poker face’ op de lachspieren van
hele generaties, vooral wanner hij onbewogen de meest waanzinnige
situaties uitlokte. Als één van de toenmalige ‘Grote Drie’,
ver-kiezen velen hem boven Charly Chaplin en Harold Lloyd die hij
evenwel heel erg waardeerde. Hij muntte uit door zijn uitgekiende,
spectaculaire, ‘mechanische’ stunts die hij met maniakale precisie
voorbereidde en ongestoord uitvoerde in de open ruimte. Zijn
beroemdste en beste ooit (de neerval-lende huisgevel over zijn
hoofd) zit in deze opmerkelijke film die de kijkers, vrijwel
ononderbroken, enorme lachuitbarstingen zal bezorgen, mede dankzij
z’n unieke flair voor ‘timing’.
“Steamboat Bill Jr.” is
een hilarisch maar teder filmverhaal waarin de romantiek
tegengewerkt wordt door de natuurelementen en de onvoorstelbaar
verrassende situaties die Buster Keaton beleeft. Deze burleske
film drijft voort op de rivaliteit tussen de twee
vaders/kapiteins, een gedwarsboomde liefde en de noodzaak voor
Bill Junior om zich van zijn vaders juk te bevrijden om zijn
geliefde te omarmen. Een dramatische situatie die aan de basis
ligt van één van de meest komische films ooit !
In dit
meeslepend verhaal exploiteert Bill Canfield, een forse,
autoritaire man, een oude stoomboot op de Mississippi. De
concurrentie, een fonkelnieuwe boot van de rijke bankier John
King, dreigt Canfield echter te ruïneren. Die verwacht alle heil
van de komst van zijn zoon die hij in jaren niet meer gezien
heeft. Maar Bill Junior blijkt een dromerige bleke jongeman te
zijn (Buster Keaton), die tot overmaat van ramp verliefd is op de
dochter van de gehate concurrent. Wanneer een verwoestende orkaan
opsteekt (die een wervelwind van grappen en grollen ontketent)
krijgt Bill Junior de kans om, met de nodige anekdotes en
halsbrekende toeren, zijn vrijheid en geliefde te veroveren. “De
Man Die Nooit Lacht” uit zich hier in de perfectie. En met
grandeur.
Voor de live begeleiding van Buster Keatons
“Steamboat Bill Junior” schreef Eric Sleichim een originele
compositie die een verrassend frisse kijk geeft op de film. De
verrassende klankrijkdom van de saxofoons geeft de film een nieuwe
‘drive’ en dimensie. Naast een excentrieke “bruiteurs”- taak
speelt het saxofoonkwartet vooral een stevig uitgebalanceerde
partituur die, in combinatie met speciale geluidseffecten,
uitmondt in een stormachtige soundtrack.
Het succes van
deze populaire film inspireerde Walt Disney himself nog hetzelfde
jaar (1928) tot een wervelende Mickey Mouse-pastiche : “Steamboat
Willy”. Legendarisch, niet ? Het was de allereerste cartoon met
Mickey Mouse en ook de eerste geluidsfilm met Disney’s
hartveroverend tekenfilmpersonage. Wegens te hoge kosten voor
kleurgebruik, zou het nog tot 1935 duren vooraleer Disney zijn
cartoons in kleur uitbracht. Buster Keaton & Walt Disney : een
uniek koppel, dat jaar.
Dit uniek filmconcert rond een
komisch hoogtepunt, Buster Keaton’s stille film “ Steamboat Bill
Jr.” uit 1928, combineert gevat de historische ommekeer die de
komst van de geluidsfilm zou betekenen. Dit initiatief brengt
meteen in herinnering alle basisaspecten van het filmmedium die
Filmclub Zottegem in de loop van de vorige veertig jaar
herhaaldelijk onder de aandacht bracht. Geniet ervan! Dit is een
memorabele filmavond, voor liefhebbers van 7 tot 77 jaar ! Een
uitzonderlijk lachfestijn, vol sfeer, goede luim en spetterende
muziek ! Komt u ook ? Dit is zonder twijfel een werkzaam
vitamientje tegen verzuring, een scheut onvervalst,
ongecompliceerd maar hartverwarmend ‘entertainment’ : wees erbij,
voor een langdurige, bevrijdende lach.
