Lynne Ramsay Lynne Ramsay & Roy Kinnear naar Lionel
Shriver Seamus McGarvey Jonny Greenwood Joe Bini Tilda
Swinton (Eva), John Reilly (Franklin), Ezra Miller (teenager
Kevin), Jasper Newell (6-jarige Kevin), Rocky Duer (baby Kevin),
Ursula Parker (Lucy), Sioban Fallon (Wanda)
Zo de ouders, zo de kinderen?
Kinderen zijn een zegen, maar zorgen ook wel eens voor problemen.
Opvoeden is een hindernissen-parcours waarvan niemand, op
voorhand, de uitkomst kent. Op hoop van zegen dus. Zonder enige
opleiding of diploma. Als roeping van de natuur. In naam der
liefde. Zo ging het volautomatisch vroeger, zo gebeurt het ook nu
nog. Via beproefde paden. Met liefde, enthousiasme, bezorgdheid en
inzet. Elke dag. Dat is zowat de regel. Je moet, zelfs met een
goede start vanuit een warm nest, ook nog wat geluk hebben om op
‘goede sporen’ verder te evolueren, uit te groeien en de geboden
kansen te benutten. En ook knokken om je plaats te vinden. Niet
alleen beroeps. Ook als mens is iedereen onderweg om wat meer mens
te worden in zijn sociale omgeving.
Dat die verwachting
niet altijd uitkomt, heeft vele oorzaken, soms grote gevolgen. En
ja, kinderen halen kattenkwaad uit. En soms reageren ook
volwassenen wel eens buiten proportie. Maar wanneer het over de
schreef gaat, met dramatisch gevolgen, treden plots ingrijpende
veranderingen op. De routine ligt aan diggelen. En dan wordt het
kil en stil. Tijd voor vragen waarop juiste antwoorden niet altijd
makkelijk te vinden zijn. Oorzaak en gevolg zijn niet meteen
verklaarbaar. Resultaat van stille erosie of van verborgen zwakte.
Een constatering die vragen oproept over aanpak en daad-kracht in
een crisismoment. Met schuld en boete er bovenop. Falen kan
evenwel iedereen. Misschien zijn intussen ook de maskers
afgevallen. Het leven van mensen is soms complex.
‘We need
to talk about Kevin’ kaart huiselijke en sociale problemen aan en
deint uit tot een morele fabel die er geen doekjes om windt.
Inhoud en vorm gaan hier hand in hand. Zelden is in een film
zoveel kwaliteit besteed aan een vertwijfelde moederfiguur en haar
zoon, Kevin, een echt ettertje. Als kleuter, kind, tiener of
jongere manipuleert hij zijn ouders die er zich vertwijfeld aan
vergapen en de eisen van ‘Young Mister Klein Grut’ krachteloos
inwilligen. Zonder stil te staan bij het gebrek aan
karaktervorming bij ‘l’enfant-roi’ wiens gril weldra wet wordt.
Met alle gevolgen voor de relatie tussen moeder en kind, voor de
onderlinge verstandhouding tussen de echtgenoten, voor de band
tussen vader en zoon die zijn omgeving grondig uittest. Tot over
de schreef.
Reden genoeg om het even over Kevin te hebben,
niet ? Te luisteren naar tegensprekelijke ervarin-gen. Te peilen
naar oorzaak en gevolg. Om het beeld scherp te stellen, bij te
sturen, het over een andere boeg te gooien. Liefst tijdig. Met
begrip en overleg. Uit bezorgdheid. Op zoek naar een beter
perspectief voor alle betrokkenen. Vanuit vragen over
verantwoordelijkheid én over het traditionele moederinstinct en
dito binding met de kinderen. Beide zijn niet meteen
vanzelfsprekend voor iedereen. Wie op dit vlak, als ego, afwijkt
van de regel, zit veelal met vertwijfeling, onzekerheid en
schuldgevoelens opgezadeld. Niet bij de meerderheid. Maar
uitzonderingen bevestigen de regel. Hoe reageren als er ietwat
schort binnenkamers ?
Kevin’s welbedoelend gezinnetje
weerspiegelt de aarzelingen van eerbare ouders in tijden van
ongeremde zelfbepaling. Vaak beslissen kinderen en jongeren
blijkbaar zélf over wat gebeuren zal. Wie als ouder niet tijdig
reageert en grenzen stelt, moet terrein prijsgeven. Soms veel te
vroeg. Enige samenspraak op latere leeftijd en respect voor de
wederzijdse inzet kunnen niet altijd voor een beter scenario
zorgen. De vrouwelijke regisseur Lynne Ramsay stelt in haar film
het samenlevingspatroon binnen het gezin scherp in vraag. De
gebeurtenissen in de film doen immers elk gezond verstand
verbleken wanneer elementaire gedragsregels overboord worden
gegooid. Laten we misverstanden, gebrek aan communicatie en
wantrouwen escaleren of grijpen we in ? Wanneer en hoe ? Wie neemt
hierin verantwoordelijkheid op ?
Tilda Swinton en J.C.
Reilly voelen tot in hun vezels dat hun samenzijn niet op een
goede leest is geschoeid. Warmte en kilte leven samen onder
hetzelfde dak en moederliefde is nog wat anders dan pamperen. In
deze film loopt de triorelatie tussen moeder, zoon en vader
permanent mank. Waar ligt een begin van oplossing, voor het te
laat is ? Hoe de muur van stilte doorbreken : kinderen zijn immers
niet altijd even ‘leesbaar’ of toegankelijk. Met onbegrip,
ontgoocheling en moedeloosheid tot gevolg. Een lastige zoektocht
van testen en aftasten, beiderzijds. Om grilletjes en willetjes
niet meteen in te volgen. Vaak zonder doorbraak. Met respectieve
vluchtroutes om onaangename confrontaties te vermijden.
‘We need to talk about Kevin’ groeit doorheen de dagelijkse sleur
uit tot een even lyrische als verontrustende puzzel, voorbode van
een fatale ontsporing. Een brok meesterlijke cinema, vol
menselijke spanning en goede bedoelingen zonder resultaat. Zelden
is zoveel cinematografisch brio gestoken in zo’n aangrijpende film
die niemand onberoerd zal laten, ook al loopt het verhaal over
episodes die je niemand wenst. Maar de film stemt alleszins tot
nadenken, dwingt tot stellingname, lokt gepassioneerde reacties
uit. Een teken dat hij elke kijker grondig raakt, een bewijs dat
hij feilloos alle filmische middelen hanteert om u te ontroeren en
te betrekken bij dit onvoorstelbaar beeldverhaal dat uw emoties
frontaal zal aanspreken.
Deze schitterende, indringende,
compromisloze film over ontspoorde houdingen en reacties bekijk je
best als een vingerwijzing, niet als een spiegel van de eigen
situatie. Het is goed vooraf te beseffen dat enige afstand nodig
is : de film schetst een ‘twijfelachtige normaliteit’, licht een
erg uitzonder-lijke situatie door in een ‘aangezette tekening met
opzettelijke verkleuring’. Dit is, gelukkig maar, niet ieders
realiteit. Herkenbaarheid doet soms pijn, ook al heeft elke ouder
al ervaren dat niet alles altijd van een leien dakje loopt bij de
opvoeding van kinderen. Veralgemening is niet op zijn plaats. Toch
is deze ‘Kevin’-story een uiterst geschikt breekijzer om niet
langer rond de pot te draaien inzake opvoeding tussen weerbaarheid
en laksheid. De ‘shock value’ van deze moderne Griekse tragedie
zal wel iedereen doen nadenken. En vragen doen stellen o.m. over
een moeder die, terecht of ten onrechte, haar omgeving louter
subjectief ervaart als een last ? Waar ligt de oorzaak van haar
vertwijfeling ? Wie manipuleert wie, in opvoeding en samenzijn ?
Waar liggen de breuklijnen tussen wenselijkheid en werkelijkheid
binnen het gezin ? Hoe corrigeer je een onderbroken traject, bij
ouders en kinderen ?
De Schotse vrouwelijke regisseur Lyne
Ramsay opent met deze beresterke hedendaagse film de poort naar
vragen die vaak binnenskamers blijven. Ze stelt die niet in
straffe bewoordingen, maar laat ze opborrelen uit sterke scènes,
intense vertolkingen en uit het opmerkelijk verhaal. ‘We need to
talk about Kevin’ is bovendien een buitengewoon visuele,
thematisch rijke, knap gemonteerde en sterk emotionele film die
vragen stelt over het menselijk samenzijn in gezinsverband. In
‘uitvergro-ting’, dat wel, n.a.v. een ‘uitzonderlijke’ plot.
Alleszins opmerkelijk qua inhoud en stijl. Een kanjer van een
film. Nakaarten gewaarborgd ! Zoveel is zeker.